Πνευματικά Κείμενα

Ἡ εἰρήνη ἦταν πάντοτε καί παραμένει ἕνα ἐπιτακτικό αἴτημα ὅλων μας καί ἐνῶ ἄνθρωποι καί ὀργανισμοί πολυσύνθετοι ἐμφανίζονται ὡς στρατευμένοι στήν προσπάθεια γιά τήν παύση τῶν πολέμων, ὅμως ἐξαγγέλλονται συνεχῶς πόλεμοι.
Οἱ προσπάθειες μένουν ἄκαρπες, διότι στήν οὐσία ἐκεῖνο πού λείπει ἀπό τίς ὅποιες προσπάθειες εἶναι τό πνεῦμα τῆς εἰρήνης. «Ὁ φαινόμενος κόσμος βρίσκεται σέ ἀκαταστασία καί μάχη», λέει ὁ ἀββᾶς Μακάριος ὁ Αἰγύπτιος. «Πάσχει ὁ κόσμος πάθος κακίας καί δέν τό γνωρίζει. Ταλαίπωρος ἐγὼ ἄνθρωπος,τίς μέ ρύσεται ἐκ τοῦ σώματος τοῦ θανάτου τούτου;».

Τό πρόβλημα λοιπόν εἶναι πνευματικό, βρίσκεται στήν φύση τοῦ ἀνθρώπου, καί ἀπαιτεῖ λύσεις πνευματικές.
Ὅπως ἡ ὑποδομή τοῦ πολέμου ἔχει αἰτία τήν ἀρρωστημένη ἀνθρώπινη φύση, ἀντιστοιχα ἡ ὑποδομή τῆς εἰρήνης εἶναι ἡ ἀνακαίνιση τῆς ἀνθρώπινης φύσεως. Καί ἡ ἀνακαίνηση αὐτή πραγματώνεται μέ τήν χάρη, διά τῆς ὁποίας «ἐχαρίτωσεν ἡμᾶς». Ἡ εἰρήνη εἶναι ἡ κάθοδος καί ἡ παρουσία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στήν καρδιὰ τοῦ ἀνθρώπου καί στή λειτουργία τῶν κοινωνιῶν. Γι’ αὐτὸ καί ἡ Ἐκκλησία δέεται ὑπέρ τῆς ἄνωθεν εἰρήνης καί τῆς εἰρήνης τοῦ σύμπαντος κόσμου.
Ὁ Χριστός ἦλθε στόν κόσμο μέ τό ἄγγελμα «ἐπί γῆς εἰρήνη» καί μᾶς ἀποκάλυψε πώς ἡ εἰρήνη δέν εἶναι ἁπλῶς ἡ ἀπουσία τοῦ πολέμου, ἀλλά ἡ ἔλλειψη τῆς δικῆς Του εἰρήνης, «Εἰρήνην τήν ἐμήν δίδωμι ὑμῖν».
Τήν εἰρήνη αὐτή δέν μποροῦμε νά τήν κατορθώσουμε μέ τίς δικές μας δυνάμεις. Εἶναι δῶρο, ἄνωθεν καταβαῖνον, εἶναι ἡ ἀποδοχή τοῦ μηνύματος τῶν Χριστουγέννων.

Τό μήνυμα τῶν Χριστουγέννων, «Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῶ καί ἐπί γῆς εἰρήνη, ἐν ἀνθρώποις εὐδοκία» δέν ἔρχεται μέ ψεύτικα πλαστικά στολίδια, μέ ἑορτές καί λόγους περί εἰρήνης μέν, ἀλλά πού συχνά εἶναι δυνατόν νά ἰσοδυναμοῦν μέ σαλπίσματα πολέμου. Τό «σφοδρόν θέλημα» τοῦ Θεοῦ εἶναι ἡ καταλλαγή μεταξύ τῶν ἀνθρώπων καί ἡ σωτηρία τοῦ κόσμου, διά τῆς ἀγάπης καί τῆς εἰρήνης. Αὐτή ἡ ἀγάπη εἶναι τό βασίλειο τῆς ἀληθινῆς εἰρήνης καί προέρχεται ἀπό τήν παρουσία τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ.

Παρ’ ὅτι ὅμως ὁ Χριστός μᾶς καλεῖ νά ζοῦμε ἐν ἀγάπῃ καί εἰρήνῃ γιά νά ἔχουμε εὐτυχία - «ἐν ἀνθρώποις εὐδοκία», συμβαίνει συχνά ἡ ψυχή μας, ὅπως λέει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, παθαίνεται. Σκληρύνεται, ζεῖ καί μεταδίδει παγωνιά, ἐχθρότητα, διχοστασία, φθόνο, διαβολή καί σκληρό λόγο καί κλειστή καρδιά. Ἀποποιούμεθα τήν δωρεά τοῦ Θεοῦ καί βγαίνουμε ἀπό τήν κατά φύσιν ζωή, ὅταν μισοῦμε τόν ἀδελφό μας, ὅταν φθονοῦμε ἢ ἀδικοῦμε ἢ καί ὅταν ἀγαποῦμε μέν, ἀλλά ὑστερόβουλα καί γιά τήν δική μας ἱκανοποίηση.

Λέγουν οἱ Πατέρες ὅτι ἡ ρίζα κάθε ἁμαρτίας εἶναι ἡ ὑπερηφάνεια καί αὐτή φέρνει τήν τάση ἐπιβολῆς πρός τούς ἄλλους. Αὐτή ἐνισχύει τήν αὐτοδικαίωση καί τό αἴσθημα τῆς ἠθικῆς ἐπάρκειας.
Ἔλεγε ὁ ἀββᾶς Παφνούτιος: «Θά εἰρηνεύῃς ὅπου κι ἂν πᾶς, ἐάν δέν ἔχῃς μεγάλη ἰδέα γιά τόν ἑαυτό σου».
Τήν ἀλήθεια, τήν ἀρετή καί τήν εἰρήνη δέν μποροῦμε νά τίς ἐπιβάλουμε, διότι τότε παύει νά ὑπάρχει εἰρήνη. Μποροῦμε ταπεινά νά τίς ἀναζητήσουμε καί νά τίς ἐπιδιώξουμε μέ εἰλικρινεῖς συζητήσεις-διαπραγματεύσεις, πρός πᾶσαν κατεύθυνση μέ πνεῦμα ἰσοτιμίας καί ὄχι κυριαρχίας καί ἐπιβολῆς, ἀρχίζοντας ἀπό τό στενό μας περιβάλλον.

Ὁ Χριστιανός εἶναι διδακτός Θεοῦ. Κατ’ ἀρχήν, ἄν ἐπιδιώξουμε τήν περισυλλογή, τήν ἀπόσυρση στό «ταμεῖον» μας, καί ἔλθουμε εἰς ἑαυτόν (αὐτογνωσία), τότε θά ζητήσουμε τήν εἰρηνευτική παρουσία τοῦ πράου καί ταπεινοῦ Ἰησοῦ καί Σωτήρα μας καί τήν γνώση τοῦ θελήματός Του, πού περικλείεται στό: «Μάθετε ἀπ’ ἐμοῦ ὅτι πρᾶος εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ καί εὐρήσετε ἀνάπαυσιν ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν».

Γιά νά ζήσουμε ἀληθινά Χριστούγεννα ἐν εἰρήνῃ θά πρέπει καί στίς φαινομενικά ἀσήμαντες λεπτομέρειες τῆς ζωῆς μας νά ἐκφράζουμε εἰλικρινά καί χωρίς ἐπιτήδευση τό ἦθος τοῦ Πράου καί Ταπεινοῦ Θεοῦ. Τότε καί ὁ ἑαυτός μας θά ἀναπαύεται στήν πραγματική εἰρήνη, θά ἔχει τήν δύναμη νά εἰρηνεύει καί τούς πλησίον του καί ἔτσι θά εἰρηνεύει καί ὁ κόσμος ὁλόκληρος.

Δεκέμβριος 2015
Ἐπιμέλεια κειμένων: Πρωτοπρ. Γεώργιος Καλαντζῆς