Πνευματικά Κείμενα

Μᾶς κάνουν ἀκάθαρτους ὅλα ἐκεῖνα ποὺ βγαίνουν ἀπὸ μέσα μας

Ὁ Ἅγιος ἀρχιεπίσκοπος Λουκᾶς, κατὰ κόσμον Βαλεντὶν Βόινο Γιασενέτσκι, γεννήθηκε στὶς 14/27 Ἀπριλίου 1877 μ.Χ. στὸ Κέρτς τῆς Κριμαίας σὲ ἰδιόμορφο περιβάλλον, ὁ πατέρας του ἦταν Ρωμαιοκαθολικὸς καὶ ἡ μητέρα του ὀρθόδοξη. Σπούδασε στὸ Κίεβο Ἰατρική.
Κατὰ τὸν Ρωσο - Ἰαπωνικὸ πόλεμο (1904) διαπρέπει ὡς χειρουργός, γνωρίζεται μὲ τὴ μέλλουσα σύζυγό του, τὴν Ἄννα Βασιλίεβνα Λάνσκαγια, μὲ τὴν ὁποία ἀπέκτησε τέσσερα παιδιά, καὶ τὴν ἴδια ἐποχὴ ἀποφασίζει νὰ ἀσχοληθεῖ μὲ τὴ θεραπεία τῶν πυογόνων λοιμώξεων.
Τὸ 1917 ὁ ἱατρός Βαλεντὶν, ἐνεργὸ μέλος τῆς Ἐκκλησίας, ἐκλέγεται καθηγητὴς στὸ Πανεπιστήμιο τῆς Τασκένδης, ἐνῶ ἔχει ἀρχίσει ἡ ρωσικὴ ἐπανάσταση καὶ ἡ ἐκκλησία βρίσκεται στὸ στόχαστρο τῶν Μπολσεβίκων.
Ὁ ἀρχιεπίσκοπος Τασκένδης καὶ Τουρκεστᾶν Ἰννοκέντιος, ἐντυπωσιασμένος ἀπὸ τὴν παρρησία τοῦ Βαλεντίν, τοῦ προτείνει νὰ γίνει ἱερέας (26 Ἰανουαρίου 1921).
Τὸ καλοκαῖρι τοῦ 1923 ὁ κλῆρος καὶ ὁ λαὸς τῆς Τασκένδης ἐκλέγουν στὴ θέση τοῦ ἐπισκόπου τὸν π. Βαλεντὶν Βόινο, ἀλλὰ μὲ ἀπόφαση τῆς G.P.U. (Κρατικὴ Πολιτικὴ Διεύθυνση) ἀπομακρύνεται ἀπὸ τὴν Τασκένδη, ἐνῷ ὁ λαὸς στάθηκε στὶς γραμμὲς τοῦ τρένου προσπαθῶντας νὰ ἐμποδίσει τὴν ἀναχώρηση. Ὁ ἐπίσκοπος Βαλεντίν-Λουκᾶς καταλήγει ἐξόριστος στὴν πόλη Τουρουχάνσκ.
Ἔπειτα ἀπὸ 20 περίπου χρόνια συκοφαντιῶν, ἐξοριῶν, βασανιστηρίων καὶ περιπετειῶν, ἀναγνωρίζεται ἡ ἀξία του, ὄχι μόνον ὡς κληρικοῦ ἀλλὰ καὶ ὡς γιατροῦ, καὶ διορίζεται ὡς ἀρχίατρος (τοῦ στρατιωτικοῦ νοσοκομείου) καὶ σύμβουλος ὅλων των νοσοκομείων τῆς περιοχῆς, βραβεύεται μὲ τὸ βραβεῖο Στάλιν γιὰ τὴν ἡρωικὴ ἐργασία του στὸν Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, καὶ γιὰ τὴν μεγάλη προσφορά του στὴν ἰατρικὴ ἐπιστήμη.
Το 1946 τοποθετεῖται ἀρχιεπίσκοπος Συμφερουπόλεως καὶ Κριμαίας. Τὰ Χριστούγεννα τοῦ 1960 λειτουργεῖ γιὰ τελευταία φορά.
Τὴν Κυριακὴ 11 Ἰουνίου 1961 κοιμήθηκε ὁ ἀρχιεπίσκοπος-γιατρὸς Λουκᾶς Βόινο Γιασενέτσκι καὶ -παρά τὴν ἔντονη ἀντίδραση τῶν Ἀρχῶν- κατὰ τὴν κηδεία του συνέβη λαϊκὴ ἐπανάσταση. «Οἱ δρόμοι, στρωμένοι μὲ τριαντάφυλλα, πλημμύρησαν ἀπὸ κόσμο».
Τὸ Νοέμβριο τοῦ 1995 μ.Χ. ἀνακηρύχτηκε ἅγιος.

Στὴν συνέχεια θὰ ἐπιχειρήσουμε μιὰ μικρὴ ἀναφορὰ στὸ κηρυκτικό του ἔργο.

Θεωροῦσε ὡς βασικὸ ἀρχιερατικό του καθῆκον νὰ κηρύττει παντοῦ καὶ πάντα το Χριστό. Ἀπὸ τὰ κηρύγματά του ἀνευρέθησαν καταγραμένα περίπου 750, τὰ ὁποῖα ἀποτέλεσαν 12 τόμους (4.500 σελίδες), καὶ ἔχουν χαρακτηριστεῖ «ἐξαιρετικὸ φαινόμενο στὴ σύγχρονη ἐκκλησιαστικὴ ζωὴ καὶ θεολογία».

Ἑρμηνεύοντας τὰ χωρία «Οὐδὲν ἐστιν ἔξωθεν τοῦ ἀνθρώπου εἰσπορευόμενον εἰς αὐτὸν ὃ δύναται αὐτὸν κοινῶσαι, ἀλλὰ τὰ ἐκπορευόμενα ἐστὶ τὰ κοινοῦντα τὸν ἄνθρωπον» (Μρ. 7, 15), γράφει: «Αὐτὰ ποὺ μπαίνουν μέσα μας εἶναι οἱ ἐπιδράσεις ποὺ δεχόμαστε ἀπὸ τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους. Ἀκόμη καὶ μὲ τὸ νὰ μᾶς βρίζουν, νὰ μᾶς προσβάλλουν, νὰ μᾶς ταπεινώνουν αὐτὸ δὲν μᾶς κάνει ἀκάθαρτους. Δὲν πρέπει αὐτὸ νὰ μᾶς ἐνοχλεῖ.

Μᾶς κάνουν ἀκάθαρτους ὅλα ἐκεῖνα ποὺ βγαίνουν ἀπὸ μέσα μας. Καὶ ἀπὸ μέσα μας βγαίνουν ὄχι μόνο τα λόγια ἀλλὰ καὶ οἱ πράξεις καὶ τὰ συναισθήματα, γενικὰ ὅλη ἡ συμπεριφορά μας. Τὰ λόγια, τὰ ἔργα, ἀκόμα τὸ βλέμμα μας φανερώνουν τὴν κατάσταση ποὺ βρίσκεται ἡ ψυχή μας. Ἂν τὰ λόγια μας εἶναι γεμάτα κρυψίνιες, εἰρωνεία καὶ συκοφαντίες ἢ ἔστω καὶ περιττολογίες, ἂν τὰ ἔργα μας δὲν εἶναι καθαρὰ καὶ εἰλικρινῆ καὶ ὅλη ἡ συμπεριφορά μας δείχνει τὴν κακία, τὴν ὑπερηφάνεια, τὴ μεγαλομανία καὶ τὴν τάση νὰ προβάλλουμε τὸν ἑαυτό μας, αὐτὸ μᾶς κάνει ἀκάθαρτους.
Οἱ πράξεις ποὺ βγαίνουν ἀπὸ μέσα μας ἀποκαλύπτουν στοὺς ἄλλους τὴν πνευματική μας ὑπόσταση.
Ἂν ἐκπέμπουμε γλυκύτητα, συγκατάβαση, πραότητα, ἀνεξικακία, συγχωρητικότητα, ἀποδοχή, ἐὰν εἴμαστε πρᾶοι καὶ ταπεινοὶ ἐκχέουμε ἀπὸ μέσα μας τὸ Φῶς καὶ τὴν εὐωδία τοῦ Χριστοῦ».

«Πορευθέντες δὲ μάθετε τί ἐστὶν ἔλεον θέλω καὶ οὐ θυσίαν. Οὐ γὰρ ἦλθον καλέσαι δικαίους, ἀλλ’ ἁμαρτωλοὺς εἰς μετάνοιαν» (Μθ. 9, 10-13).
«Τώρα ὁ Κύριος δὲν περιμένει θυσία ἀλλὰ ἔλεος. Περιμένει ἀπὸ μᾶς τὴν εὐσπλαχνία σὲ ὅλους τοὺς ἁμαρτωλοὺς καὶ τοὺς περιφρονημένους. Ἡ συμπεριφορά μας πρὸς αὐτοὺς νὰ εἶναι ἴδια μ’ αὐτὴν ποὺ ἔδειξε Ἐκεῖνος. Νὰ μὴν περιφρονοῦμε κανέναν, κανέναν νὰ μὴν θεωροῦμε κατώτερο ἀπό μᾶς. Νὰ ἀγαπᾶμε καὶ νὰ εὐεργετοῦμε τοὺς περιφρονημένους καὶ τοὺς ταπεινωμένους, νὰ τοὺς προσφέρουμε πνευματικὴ βοήθεια, δείχνοντας ἐνδιαφέρον γιὰ τὴν σωτηρία τους.
Ὁ Κύριος λέει ὅταν κάνουμε τραπέζι νὰ μὴν καλοῦμε ἀνθρώπους ποὺ μποροῦν μετὰ νὰ καλέσουν καὶ ἐμᾶς σὲ γεῦμα, ἀλλὰ τοὺς πένητες καὶ τοὺς φτωχοὺς, τούς κουρελιάρηδες καὶ νὰ τούς φερόμεθα πάντα μὲ συμπόνια.
Ὁ Κύριος μᾶς ἔδωσε θαυμαστὲς ἐντολές. Εἶπε ὅτι δὲν θέλει θυσία ἀλλὰ ἔλεος, ἔλεος σὲ ὅλους ποὺ τὸ χρειάζονται.
Περιμένουν οἱ ἄνθρωποι κάποιον νὰ τοὺς δείξει τρυφερότητα. Ἀντὶ αὐτοῦ συναντοῦν ψυχρότητα καὶ ἀδιαφορία, περιφρόνηση καὶ ἀποστροφή.

Νὰ προσέχουμε τὰ δικά μας ἐλαττώματα καὶ τὶς ἁμαρτίες μας, ἐνῷ στοὺς ἄλλους νὰ βρίσκουμε ὅ,τι καλὸ ἔχουν.
Πρέπει νὰ εἴμαστε ὄχι σὰν τὶς μῦγες ἀλλὰ σὰν τὶς μέλισσες οἱ ὁποῖες πετᾶνε ἀπὸ τὸ ἕνα λουλοῦδι στὸ ἄλλο μαζεύοντας τὸ μέλι. Καὶ ἐμεῖς πρέπει νὰ μαζεύουμε τὸ μέλι τῆς Χάριτος δίνοντας σημασία μόνο στὸ καλὸ ποὺ ὑπάρχει στὸν ἀδελφό μας. Γι’ αὐτοὺς ποὺ κακολογοῦν καὶ κατακρίνουν τὸν ἀδελφό τους ὁ ψαλμῳδὸς καὶ προφήτης Δαβὶδ εἶπε: «τάφος ἀνεῳγμένος ὁ λάρυγξ αὐτῶν» (Ψάλ. 5, 10).
«Παιδιά μου πολύ σᾶς παρακαλῶ, ντυθεῖτε μὲ τὴν πανοπλία ποὺ δίνει ὁ Θεός, γιὰ νὰ μπορέσετε νὰ ἀντιμετωπίσετε τὰ τεχνάσματα τοῦ διαβόλου. Προσέξτε! Τὸν διάβολο δὲν τὸν συμφέρει νὰ δεχθεῖ κανεὶς τὴν ὕπαρξή του. Ἕνας κρυφὸς καὶ ἄγνωστος ἐχθρὸς εἶναι πιὸ ἐπικίνδυνος ἀπὸ ἕναν ὁρατὸ ἐχθρό.
Ὅμως μὴ φοβᾶστε, πᾶρτε δύναμη μὲ τὸ «Κύριε Ἰησοῦ Χριστὲ, ἐλέησόν με».

Ἀπολυτίκιον. Ἦχος γ΄
Νέον ἅγιον τοῦ Παρακλήτου, σέ ἀνέδειξεν, Λουκᾶ ἡ Χάρις, ἐν καιροῖς διωγμῶν τε καί θλίψεων 
Νόσους μέν ὡς ἰατρός ἐθεράπευσας, καί τάς ψυχάς ὡς ποιμήν καθοδήγησας πάτερ τίμιε, 
ἐγγάμων τύπος καί μοναστῶν, πρέσβευε σωθῆναι τάς ψυχάς ἡμῶν.

 

Ἐπιμέλεια κειμένων: Πρωτοπρ. Γεώργιος Καλαντζῆς
Ιούνιος 2018