Πνευματικά Κείμενα

Ὁ πνευματικός ἀγωνιστής καλεῖται, προτοῦ προλάβη ὁ πειρασμός νά σχεδιάση τόν λογισμόν εἰς τόν νοῦν του, νά τόν χαλνᾶ μέ τήν εὐχήν. Μήν τόν ἀφήνη νά ὁλοκληρωθεῖ. Φωνάζει: Ἰησοῦ μου! Παναγία μου! Μή χαυνώνεται καί δέχεται τούς λογισμούς. Φωνάζει τόν Χριστόν.

Θέλει κόπον καί πόνον, θέλει βία, θέλει ἀγῶνα, θέλει ἄκρα ταπείνωσιν, ὄχι ἀστεῖα! Αἷμα θά στάξη ἡ καρδιά του. Πικρία, φαρμάκι θά πιῆ, καί ἔτσι θά λάβη ἐλευθερίαν, νά γλυκαθῆ.

Μή νομίσης μικρόν τόν ἀγῶνα. Πρέπει νά φωνάζεις: Ἰησοῦ μου σῶσον μέ! Παναγία Θεοτόκε βοῆθοι μοι! Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησον μέ! Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησον μέ! Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησον μέ! Χωρίς σταματημό, μέ ἐλπίδα καί λαχτάρα. Καί μόνον ὅταν κουράζεσαι θά σού ἔρχεται παράκλησις, ὅπου δέν τήν ἐγεύθης ποτέ. Εἰ δέ καί ἀμελήσεις, καί ἀργεῖς, δέν θεραπεύεσαι εἰς τόν αἰῶνα. Λοιπόν ἀνάστα! Βάλε ἐσύ τόν ὀβολόν σου, δεῖξε τήν ἀγαθήν σου πρόθεσιν, στρέψε τό πρόσωπόν σου ἀπό τόν ἐχθρόν, νά βάλη καί ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ τά μύρια τάλαντα.

Δέν εἶναι ἡ ταπείνωσις, ὅταν βλέπης καί λέγης ὅτι ὅλοι σέ πταίουν καί μόνον ἐσύ εἶσαι καλός. Ταπείνωσις εἶναι νά σφάλλη ὁ ἄλλος καί, πρίν προλάβη αὐτός νά ζητήση συγχώρησιν, νά τοῦ βάνωμεν ἡμεῖς μετάνοιαν, λέγοντες: Συγχώρησον, ἀδελφέ, εὐλόγησον! Μή σού φαίνεται πολύ καί δύσκολον αὐτό. Εἶναι ἕνα οὐδέν, ἕνα τίποτα, ἐμπρός εἰς ἐκεῖνο ὅπου ἔκαμε πρός ἡμᾶς ὁ Δεσπότης Χριστός. Ἐνώπιον τῶν Ἀγγέλων ἔσκυψε καί ἔβαλε μετάνοιαν ἀπό τοῦ οὐρανοῦ εἰς τήν γῆν· καί "ἔκλινεν οὐρανούς καί κατέβη". Θεός πρός ἀνθρώπους! Καί σύ κάμεις τόν κόσμον ἄνω κάτω διά νά μήν εἰπῆς ἕνα "εὐλόγησον"! Ποῦ λοιπόν ἡ ταπείνωσις; Ὅταν ἐσύ ταπεινωθῆς, ὅλοι θά σού φαίνωνται ἅγιοι. Ὅταν ἐσύ εἶσαι φαντασμένος, παραπονιάρης, ὑπερήφανος, ὅλοι θα σοῦ εἶναι κακοί καί ἀνάποδοι. Ὅπου ταπείνωσις καί ἀγώνας, οἱ δαίμονες δέν ἰσχύουν ποτέ νά αἰχμαλωτίσουν τόν ἄνθρωπον.

Σκληρότης, παρακοή καί ὑπερηφάνεια γεννοῦν τήν ἀκηδίαν καί τήν ἀμέλειαν, ὅπου ἔρχονται ὅλοι οἱ δαίμονες καί κάμνουν κοπρῶνα καί σταῦλον τήν ψυχήν τοῦ ἀνθρώπου ἐκείνου. Καί δέν ἡσυχάζουν μέχρις ὅτου τόν καταστήσουν ὑπεύθυνον παλαιᾶς καί νέας ἁμαρτίας, καί τελείως αἰχμάλωτον. Ἄν ὅμως βιασθῆτε, θά σωθῆτε αἰώνια. Θά γίνετε θυμίαμα εὔοσμον καί μύρον πολύτιμον. Θά γίνετε ὄντως “θυσία λογική, εὐάρεστος τῷ Κυρίῳ”.

Δέν ἠμπορῶ νά σᾶς περιγράψω πόσον ἀρέσκει ἡ Παναγία μας τήν σωφροσύνην καί καθαρότητα. Ἐπειδή Αὐτή εἶναι ἡ μόνη ἁγνή Παρθένος, δι' αὐτό καί ὅλους τούς σωφρονοῦντες μᾶς θέλει καί μᾶς ἀγαπᾶ. Καί, εὐθύς μόλις τήν φωνάζομεν, σπεύδει εἰς βοήθειαν. Δέν προλαμβάνεις νά εἰπῆς: Παναγία Θεοτόκε βοήθει μοί! καί εὐθύς ὡς ἀστραπή διαυγάζει τόν νοῦν καί πληρεῖ φωτισμοῦ τήν καρδίαν. Καί ἑλκύει τόν νοῦν εἰς τήν προσευχήν καί τήν καρδίαν εἰς τήν Ἀγάπην. Καί πολλάκις παρέρχεται νύκτα ὁλόκληρος μέ κλαυθμούς καί φωνάς λιγυράς ὑμνολογῶντας Αὐτήν καί ἐξόχως τόν Βασταζόμενον ὑπ' Αὐτῆς.

Λοιπόν, βιασθῆτε, σιωπᾶτε, προσεύχεσθε, ὑπακούετε, ταπεινώνεσθε, διά νά βρῆτε ὅλα τά καλά. Καί πάλιν ἐν τέλει παρακαλῶ, βιάζου καί μή χάνης καιρόν. Ἀλλά ἔγειρε καί πάτησε τούς ἐχθρούς σου. Ταπεινώσου, γίνου χῶμα νά σέ πατοῦν καί κάμε ὑπακοήν διά τήν ζωή τῆς ψυχῆς σου.

Σήμερον μικρόν ἐχάρην μανθάνων ὅτι ἀρχίζεις νά διορθώνης τήν μικρά σου βαρκούλα διά νά πλεύσης πρός τόν γαληνώδη καί ἀκύμαντον λιμένα τῆς ἀπαθείας. Ὄντως μέγας ὁ ἀγών κατά τῶν παθῶν, ἀλλά χάριτι Θεοῦ ὅλα κατορθοῦνται. Καί τά ἀδύνατα δυνατά γίνονται. Εἰς ὅλους μας συμβαίνουν αὐταί αἱ ἀλλοιώσεις, ἀλλά θέλει ὑπομονήν καί ἐπιμονήν εἰς τόν ἀγῶνα.

Ὄλαι αὐταί αἱ ἀνωμαλίαι, ἡ ταραχή, τό μίσος, ἡ ἀποστροφή, αἱ ἄγριαι κινήσεις τῶν παθῶν, ὅλα τοῦ Σατανᾶ εἶναι. Θέλουν ἐξ ἴσου ὅλα ἀποστροφήν. Μέ ζόρι, μέ πόνον, μέ θλίψιν. Εὐθύς ἐξ ἀρχῆς. Προτοῦ εἰσέλθουν αὐτοί καί πιάσουν τάς νομάς καί κόψουν τά ὕδατα ἔξωθεν καί λιμοκτονήσουν τήν ψυχήν ἀπό τήν οὐράνιον δρόσον.

Βλέπεις; Ὅταν γίνεται συγκατάθεσις εἰς τούς λογισμούς, ὅπου σπέρνει ὁ πονηρός, τότε σοῦ κόπτει ἀμέσως τήν παρρησίαν τῆς προσευχῆς. Ἰδού ὅπου σοῦ ἔκοψεν ἔξω τά ὕδατα καί τήν τροφήν καί εἰς ὀλίγας ἡμέρας θά λιμοκτονήσης, θά σέ καταλάβη θλίψις, ἀνυπομονησία, ἀπαισιοδοξία, ἀπόγνωσις. Ἐνῶ εἰς τήν ἀρχήν ἠμπορεῖς μέ ὀλίγην ἀντίρρησιν νά τούς ἀποκρούσης. Καί σύ ἀμελεῖς καί χαυνώνεσαι προσέχων ἐπιμελῶς τοῖς αὐτῶν λεγομένοις. Ὅταν ἔμβουν αὐτοί, θά μᾶς σύρουν αἰχμαλώτους.

Πρόσεχε καί μή δίδης ἐμπιστοσύνην, κἄν νά νομίζης πώς ἔφυγαν. Δι' ὀλίγον τούς διώχνουν αἱ εὐχαί τῶν μεγαλυτέρων σου, ἀλλά καί πάλιν αὐτοί γυρίζουν. Ἡ χάρις τούς ἀναχαιτίζει μέν, διά νά ἐνθαρρυνθῆ ἡ ψυχή, ἀλλά καί πάλιν οἱ λογισμοί ἐπιστρέφουν. Ὅμως ἐν καιρῶ τῆς εἰρήνης ἐσύ μή ἀμελῆς, ἀλλά προσεύχου, κάμνε διόρθωσιν, ἑτοιμάζου πρός πόλεμον. Δίδε θάρρος τοῦ ἑαυτοῦ σου. Ἔχε ὑπομονήν. Κάμνε τελείαν ὑπακοήν εἰς τό θέλημα τοῦ Θεοῦ. Ἔτσι δύνασαι χωρίς ἄλλο νά λάβης ἀπαλλαγήν μίαν ἡμέραν. Ἀλλά μέ πολύν ἀγῶνα καί πολλήν προσοχήν.

Τό κάθε βῆμα, ὅπου θά βάλη ὁ ἀγωνιστής εἰς τά ἐμπρός, πρέπει νά χύση πολλά δάκρυα καί σταγόνες αἷμα καί πολλοῦ χρόνου καιρόν. Καί ἔρχεται ὁ Διάβολος, τό ἀρχαῖον κακόν, καί τοῦ βάζει ἕνα λοστόν, ὅπου, ἄν δέν προλάβη ἡ χάρις καί τῶν ἄλλων οἱ εὐχές, τοῦ τά γυρίζει ὅλα καπάκι. Καί πάλιν ἀρχή ἐξ ἀρχῆς. Καί πάλιν αἵματος χύσις καί σκληρός ἀγώνας. Τοῦτο θά γίνεται μέχρις ὅτου γένης καθώς θέλει ὁ Κύριος διά νά δύναται νά στέκεται ἡ χάρις Του.

Βιάζου λοιπόν εἰς τόν ἀγῶνα. Μή ραθυμῆς καί ἀφήνης τόν καιρόν νά παρέρχεται. Διότι τόν χρόνον ὅπου ξοδεύεις ἀσκόπως καί ματαίως κάθε ἡμέραν δέν θά τόν ξαναβρῆς. Καί θά ἔχης νά δώσης λόγον δι' ὅλες τίς ἡμέρες, ὧρες καί στιγμές τῆς ζωῆς σου. Ὁ ἄνθρωπος δέν εἶναι νά τρέχη μόνον, ἀλλά νά μετρᾶ καί τά στάδια τοῦ δρόμου. Μήτε πάλιν νά μένη ὀπίσω, νά ἀμελῆ. Προσέτι καί τοῦτο μάνθανε· ὅτι μέ τήν ἀγάπην πρός τόν Χριστόν καί τήν Παναγίαν περισσοτέρως ἀποκτᾶς νήψιν καί θεωρίαν παρά μέ ἄλλους κόπους (Ἅγιος Πορφύριος).

Καλά εἶναι καί ὅλα τα ἄλλα, ὅταν καλῶς γίνωνται, ἀλλ' ἡ ἀγάπη εἶναι ὑπεράνω ὅλων. Ὁπόταν περιπτύσσεσαι τήν εἰκόνα ὡς ζῶσαν καί μέ δάκρυα θερμῶς τήν καταφιλεῖς. -Μάννα μου, φωνάζοντας, Παναγία μου, σῶσον μέ, ὅτι χάνομαι, ἐάν μέ ἀφήσης! -Κύριε Θεέ μου, ἐλέησον μέ διά τῆς Παναχράντου Σου Μητρός καί Πάντων Σου τῶν Ἁγίων! Καί ὅταν τοιαῦτα λέγων βλέπης ἀγάπην πολύν, ὅπου θέλεις νά κατασπάζεσαι τήν εἰκόνα, αὐτό εἶναι σημεῖον ὅτι σοῦ ἀνταποδίδει τόν ἀσπασμόν.

Ἐγώ δέν ἠμπορῶ νά ἀσπασθῶ μίαν φοράν τήν εἰκόνα τῆς Παναγίας καί νά σταματήσω. Ἀλλά, ὅταν πλησιάσω κοντά της, ὡσάν μαγνήτης μέ τραβάει ἐπάνω της. Καί πρέπει νά εἶμαι μόνος, διότι θέλω ὧρες νά τήν ἀσπάζωμαι. Καί τότε μέ μιά ζῶσα πνοήν γεμίζει μέσα ἡ ψυχή μου καί γεμίζω χάριν καί δέν μέ ἀφήνει νά φύγω. Ἀγάπη, ἔρως Θεοῦ, πῦρ φλέγον, τόσον εὐώδη πνοήν, ὅπου μένεις ἐκστατικός ὧρες χωρίς νά εἶσαι εἰς τόν ἑαυτόν σου, ἀλλά εἰς εὐώδη Παράδεισον.

Τόσην χάριν δίδει ἡ Παναγία μας εἰς ὅσους φυλάγουν σῶμα καί λογισμόν ἁγνόν. Ἐγνώρισα ἄνθρωπον ὅστις μίαν ἑσπέραν κατασπαζόμενος τήν Εἰκόνα της ἐκουράσθη καί καθίσας εἰς τό στασίδι ὕπνωσε μικρόν. Καί ἦλθεν ἐν σώματι ἡ Παναγία καί τόν κατεφίλει, καί ἐπλήσθη ἀρρήτου χαρᾶς καί εὐωδίας. Τό δέ οὐράνιον ἐκεῖνο Βρέφος τόν ἐθώπευε εἰς ὅλον τό πρόσωπον ὅπως νά εἶναι ζωντανόν. Καί δέν νόμιζε πώς εἶναι ὕπνος, ἀλλά ὡσάν μίας ἄλλης ζωῆς αἴσθησις, ἄγνωστος καί ἄγευστος εἰς τούς μή εἰδότας ταῦτα. Ἰδού ἔρχομαι νά ἐγείρω τήν προθυμίαν σου, ἐγείρου ἀπό τοῦ ὕπνου τῆς ραθυμίας σου.

Ξύπνα καί ἀποτίναξε τόν νυσταγμόν τῆς ἀκηδίας. Ἀνάλαβε πάλιν τήν πανοπλίαν σου καί στήθι ἀνδρείως κατά τῶν ἐχθρῶν. Πολέμησον μέ ὑπομονήν. Μή στρέφης τά νῶτα. Στῆθος πρός στῆθος ἀγωνίσου. Συμφέρει ἡμῖν ἵνα πέσωμεν εἰς τήν μάχην νικηταί καί ὄχι νά νικηθῶμεν. Ὤ, πόσον ἀνόητοι καί ἀπερίτμητοι τῇ καρδίᾳ εἴμεθα! Δι' ἕνα μικρόν πειρασμόν ἀμέσως ἄρνησις. Προτιμῶμεν αἰώνιον χωρισμόν ἀπό τόν Χριστόν καί ἕνωσιν αἰώνιον μέ τόν Σατανᾶν, παρά νά ὑπομείνωμεν μέ ταπεινόν φρόνημα τήν δοκιμασίαν μιᾶς στιγμῆς!

Καί τί ἄλλο εἶναι τόσο νωθρό καί ἀνόητο ὅσον ἡ ἀπελπισία ὅπου λέγεις ἐπάνω εἰς τήν λιποψυχίαν σου, ‘δέν θέλω τήν ζωήν μου’! Καί δέν εἶναι τοῦτο χολή ἀρνήσεως μεμιγμένη μετά ὄξους ἀνυπομονησίας; Ὤ, τότε πόσον λυπεῖται ὁ Ἰησοῦς, πόσον πικραίνεται ὁ Νυμφίος τῶν ψυχῶν μας, ὅταν διά παραμικρόν πειρασμόν τοῦ θέτομεν εἰς τήν κεφαλήν τόν ἀκάνθινον στέφανον τῆς ἀπογνώσεως ἡμῶν. Ὤ! καί τίς μοί δώσει δάκρυα καί πένθος ἀπαραμύθητον, ἵνα κλαύσω ἡμέραν καί νύκτα ὑπέρ τῶν ἀδελφῶν μου τῶν λιποψυχούντων!

Ὅπου ὑπερηφάνεια καί σκληρότης, ἐκεῖ παρακοή καί σκάνδαλα. Ὅπου ὑπακοή καί ταπείνωσις, ἐκεῖ Θεός ἀναπαύεται. Ἐκ τῆς μικροψυχίας γεννῶνται τέκνα πολλά· γογγυσμός, ἀνηκοΐα, αἰσχρότης, μεμψιμοιρία, βλασφημία, ἀπόγνωσις καί πλεῖστα ὅσα. Ἡ δέ σκληρότης καί ὑπερηφάνεια εἶναι γνήσιες ἀδελφές ἡ μία μέ τήν ἄλλην, ἐξ ὧν γεννῶνται μύρια τέκνα, συντείνοντα ὅλα ὁμοῦ εἰς τήν ἀπώλειαν τῆς ψυχῆς. Κατάργησις δέ ὅλων τούτων διά μιᾶς εἶναι ἡ ταπείνωσις καί τελεία ὑπακοή. Μή μανθάνης νά πίπτης εὐκόλως. Διότι εἰς κάθε πτῶσιν καταπίπτει καί τό τειχόκαστρον τῆς ψυχῆς καί γίνεται εὐκολωτέρα ἡ εἴσοδος εἰς τόν ἐχθρόν, μέχρις ὅτου καταστήση τόν νικώμενον τελείως αἰχμάλωτον. Λοιπόν, τώρα σοῦ λέγω· πρόσεχε.

Πρόσεχε, διότι ἀκόμη εἶναι ἀρχή καί ἠμπορεῖ νά βάλης ἀρχήν. Ἀλλ' ἐάν τώρα δέν βιασθῆς, θά ἔλθη καιρός, ὅπου καί νά θέλης δέν θά ἠμπορής νά κάμης αὐτό ὅπου το νῦν παραλείπεις. Βάλε τόν ὀβολόν σου, διά νά βάλη καί ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ τά μύρια τάλαντα. Ρίψε κάτω τόν ἐαυτόν σου. Γίνου χῶμα νά σέ πατοῦν. Γίνου Ἀβάκυρος (ἀνάργυρος, πτωχός, ἐντελῶς ταπεινός). Λοιπόν ξύπνα καί ἀποτίναξε τήν μικροψυχίαν. Ρίψε τόν ἐχθρόν ἅπαξ, διά νά μάθης νά τόν νικᾶς μέ τήν δύναμιν τοῦ Κυρίου. Νίκη εἶναι ἡ ὑπομονή, εἶναι ἡ ταπείνωσις, ἡ ὑπακοή, ἡ αἰσιοδοξία, ἡ χαρά.

Ἔκφρασις μοναχικῆς ἐμπειρίας», διασκευή π. Γεώργιος Καλαντζῆς