Πνευματικά Κείμενα

Ἡ ζῶσα Ἐκκλησία συνίσταται μόνον ἀπό ἐνσυνείδητα καί ἐνεργά μέλη.
Ἡ Ἐκκλησία ἐκφράζεται μέ τήν ἐπιτέλεση τεσσάρων λειτουργιῶν. Τῆς μαρτυρίας, τῆς λατρείας, τῆς κοινωνίας-ἐπικοινωνίας καί τῆς διακονίας.
Αὐτές οἱ λειτουργίες δέν αὐτονομοῦνται, δέν λειτουργοῦν, δηλαδή, ἡ μία ἀνεξάρτητα ἀπό τήν ἄλλη ἀλλά συντονίζονται, ἔτσι ὥστε ὅλες νά σκοπεύουν στόν ἕνα καί μοναδικό σκοπό πού εἶναι ἡ σωτηρία καί τό φθάσιμο τοῦ ἀνθρώπου στή θέωση.

Ἔτσι, εἴτε δίδουμε ἀμφίπλευρη μαρτυρία στήν ἱεραποστολή, στό κήρυγμα, στήν κατήχηση, στή διδασκαλία˙ εἴτε συναγόμαστε γιά να λατρεύσουμε τό Θεό φιλοκάλως καί νά ἁγιασθοῦμε στά ἱερά μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας μας, στίς ἱερές ἀκολουθίες καί ἱεροπραξίες καί στό κατ' εξοχήν Μυστήριο τῆς Θείας Εὐχαριστίας στά πλαίσια τῆς Θείας Λειτουργίας˙ εἴτε κοινωνοῦμε - ἐπικοινωνοῦμε σέ μικρές καί μεγαλύτερες ὁμάδες˙ εἴτε διακονοῦμε ὑπηρετώντας τόν ἄνθρωπο στίς ἀνάγκες του (φτώχεια, ἀρρώστια, ξενιτειά, ἀθλιότητα κοινωνική καί ἀτομική) μέ τίς ὅποιες φροντίδες μας, δέον ὅλες αὐτές οἱ ἐνέργειες νά προτρέπουν/ὁδηγοῦν τόν ἄνθρωπο στή σωτηρία του, νά εἰσέλθει στή Βασιλεία τοῦ Θεοῦ.

Δηλαδή, ἐνεργώντας κατά τόν ἕνα ἤ τόν ἄλλο τρόπο, ὀφείλουμε νά ἔχουμε συνείδηση τῆς ποιμαντικῆς διαστάσεως, τῆς σωτηρίας μας, τοῦ νά γίνουμε Ἐκκλησία.
Γιά νά αἰσθανθοῦν οἱ ἄνθρωποι ὅτι γίνονται Ἐκκλησία, ὅτι ἀνήκουν σέ μία καινή ἀνθρωπότητα, στή φανέρωση τῆς Οἰκονομίας τοῦ Θεοῦ στόν κόσμο,
ὀφείλουν νά προσεγγίσουν ὁ ἕνας τόν ἄλλο περισσότερο, γιά νά γίνουν τελικά ὅλοι ἕνας, καί ἕνα μέ τόν ἕνα Θεό.

Ὅ,τι γίνεται στήν ἐκκλησία γίνεται γιά τήν Ἐκκλησία. Ἡ ἐπιβεβαίωση ὅτι εἴμεθα ἐνεργά μέλη τῆς Ἐκκλησίας εἶναι ἡ ἀπόλυτη ἑνότητα (τό Γραφικόν "ἕν ὦσιν", "ἵνα γιγνώσκουσι ὅτι ἐμοί μαθηταί ἐστέ"). Μεγαλειώδη εἰκόνα ἀλλά καί πραγμάτωση αὐτῆς τῆς ἑνότητος, αὐτῆς τῆς "παγκόσμιας σύναξης", ἔχουμε στή σφραγίδα τοῦ προσφόρου, τοῦ προσφερομένου γιά τή Θεία Εὐχαριστία ἄρτου, καί στήν Ἁγιοκατάταξη – Ἁγιογράφηση ἑνός ὀρθοδόξου Ναοῦ Βυζαντινοῦ ρυθμοῦ. Ἐν παρατάξει, ἀποτυπώνεται τό πλήρωμα, "σύμπασα ἡ Ἐκκλησία", τῆς ὁποίας τά μέλη εἶναι σφιχτοδεμένα σέ μίαν ἄρρηκτη ἑνότητα.

Ἡ πραγματικότητα αὐτή ἀποδίδεται θαυμάσια στή Διάταξη τῆς Προσκομιδῆς.
"Στό μέσον τοποθετεῖται Αὐτός ὁ Χριστός, τό ἀληθινόν φῶς. Ἡ Παναγία μας δέ διά τῆς μερίδος ἐκ δεξιῶν, ἄγγελοι δέ καί ἅγιοι ἐξ ἀριστερῶν, ὑποκάτω δέ ἅπαν τό τῶν Αὐτῷ πιστευσάντων ζώντων καί κεκοιμημένων εὐσεβές ἄθροισμα. Καί τοῦτο ἐστί τό μέγα μυστήριον˙ Θεός ἐν ἀνθρώποις καί Θεός ἐν μέσῳ Θεῶν, θεουμένων ἐκ τοῦ κατά φύσιν ὄντος Θεοῦ σαρκωθέντος ὑπέρ αὐτῶν. Καί τοῦτο ἡ μέλλουσα βασιλεία καί τῆς αἰωνίου ζωῆς τό πολίτευμα.
Θεός μεθ' ἡμῶν ὁρώμενός τε καί μεταλαμβανόμενος". (Πατριάρχης Φιλόθεος)

Γεγονότα πού φανερώνουν τό μεγαλεῖο τοῦ ἀνθρώπου:
1) Δημιουργία: "ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ' εἰκόνα καί καθ' ὁμοίωσιν", "βραχύ τί παρ' Ἀγγέλοις" καί "βραχύ τί ὑπέρ Ἀγγέλων" - ἐλευθερία.
2) Ἐνανθρώπησις: μᾶς συγχωρεῖ, μᾶς σώζει, μᾶς κάνει ἀδελφούς Του.
3) "Πάντας ἀνθρώπους θέλει σωθῆναι" καί συγχρόνως "ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν".
4) Ἡ ἀπόλυτος ἐλευθερία, ἡ μεγίστη δύναμη πάνω ἀπό τή Δύναμη. Ἡ πάλη μέ τόν Θεόν – διπλανός τοῦ Θεοῦ ὁ ἄνθρωπος.
5) Δέν μᾶς σώζει ὑποχρεωτικά, συνδιαμορφώνουμε τή σωτηρία μας.

Ὁ ποιμενόμενος, ὁ μαθητής, ὁ κατηχούμενος, ὁ ἀγωνιζόμενος, ὁ ὑποτακτικός πρέπει να βιώνει πλέον ἐνεργό συμμετοχή στό γίγνεσθαι τῆς Ἐκκλησίας, στό ἔργο τῆς Ἐκκλησίας, νά εἶναι συνειδητοποιημένος, νά συμβάλλει καί νά συμπροσφέρει καί ὁ ἴδιος στήν ἐπιτέλεση τοῦ σκοποῦ συνειδητά. Ἐνσυνείδητος, σύμφωνα μέ τό λεξικό σημαίνει "αὐτός πού ἐκτελεῖ μία πράξη ὡς προϊόν ἐπίγνωσης καί σαφοῦς ἐπεξεργασμένης ἐκλογῆς" (Γ.Μπαμπινιώτης, Λεξικό τῆς Νέας Ἑλληνικῆς Γλώσσας, Ἀθήνα 1998, σελ. 622, 1720).

Μιά τέτοια ἀσφαλῶς ἐνσυνείδητη συμμετοχή στό ἔργο τῆς σωτηρίας σημαίνει μιά στάση ζωῆς μέ ὅλο τό εἶναι τοῦ ἀνθρώπου.
Για νά ἐγκύψουμε στήν ἔννοια αὐτῆς τῆς στάσεως καί νά ὁρίσουμε τή στάση ὡς μία ὁλική διαγωγή, πού κινητοποιεῖ ὁλόκληρο τόν ἄνθρωπο καί ἀποτελεῖ σύνθεση ὁλόκληρου τοῦ πλήθους τῶν λειτουργιῶν, γνωστικές, συναισθηματικές καί βουλητικές, ὅλες οἱ λειτουργίες ὀργανώνονται σ' αὐτήν τήν στάση σέ μιά πολύπλοκη δομή, πού ἐνέχει πάντοτε α) γνώση, β) διάθεση εὐνοϊκή καί γ) δράση - συμπεριφορά.

Ἀλλά γιά τήν ἀπόκτηση – κατάκτηση:
• τῆς γνώσης ἀπαιτεῖται πνεῦμα μαθητείας.
• τῆς εὐνοϊκῆς διάθεσης ἀπαιτεῖται βίωμα ἀγάπης.
• γιά δέ τῆς δράσης καί τῆς συμπεριφορᾶς ἀπαιτεῖται ἔργον ἀσκήσεως.

Γιά νά γνωρίσεις κάτι πρέπει νά μαθητεύσεις σ' αὐτό. Γιά νά διατεθεῖς εὐμενῶς πρέπει νά τό ἀγαπήσεις. Γιά νά δράσεις σωστά καί ἐπιτυχῶς πρέπει μέ συνέπεια νά ἀσκηθεῖς.
- Ἡ ταπείνωση γεννᾶ τήν μαθητεία.
- Ἡ θυσία ἐπιβεβαιώνει τήν Ἀγάπη.
- Ἡ ἐπιμονή συντηρεῖ τήν ἄσκηση.

Ἀπό τίς εἰσηγήσεις τοῦ Α’ Ἱερατικοῦ Συνεδρίου Ι.Α.Α.
«Ἐνορία μπροστά στόν 21ο αἰῶνα»
Διασκευή κειμένου ὑπό π. Γεωργ. Καλαντζῆ