Τὸ φιλότιμο, ἡ χαρὰ τῆς ζωῆς Εκτύπωση E-mail

Ὁ Ὅσιος πατὴρ Παΐσιος ὁ Ἁγιορείτης γεννήθηκε ἀπὸ εὐλαβεῖς γονεῖς, στὰ Φάρασα τῆς Καππαδοκίας στὶς 25 Ἰουλίου τοῦ 1924 καὶ ἀνάδοχός του ἦτο ὁ Ὅσιος Ἀρσένιος ὁ Καππαδόκης.

            Στὴν Ἑλλάδα, ἡ οἰκογένεια τοῦ μικροῦ Ἀρσενίου ἐγκαταστάθηκε στὴν Κόνιτσα τῆς Ἠπείρου, ὅπου μετὰ τὸ Δημοτικὸ δὲν θέλησε νὰ συνεχίσει στὰ γράμματα, ἀλλὰ προτίμησε νὰ μιμηθεῖ τὸ Χριστὸ καὶ μαθήτευσε στὴν τέχνη τοῦ ξυλουργοῦ.

            Στὴν ἡλικία τῶν 15 ἐτῶν ἐξ αἰτίας ἑνὸς φιλότιμου λογισμοῦ ἀξιώθηκε τῆς θέας τοῦ Κυρίου καὶ ἀπὸ τότε φούντωσε μέσα του ἡ φλόγα τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ καὶ ὁ πόθος γιὰ τὴ μοναχικὴ ζωή, τὸ ὁποῖο πραγματοποίησε στὸ Ἅγιον Ὄρος, μετὰ ἀπὸ τριετὴ δοκιμασία στὶς 12 Μαρτίου 1956 ὅπου ἐκάρη μοναχὸς καὶ ἔλαβε τὸ ὄνομα «Παΐσιος».

            Τὸν Αὔγουστο τοῦ 1958, ὑπακούοντας σὲ θεία βουλή, ἐγκαταστάθηκε στὴν κατεστραμμένη Ἱερὰ Μονὴ τῆς Παναγίας τοῦ Στομίου, ποὺ βρίσκεται κοντὰ στὴν Κόνιτσα.

            Μετὰ ἀπὸ ὀκτώ χρόνια ἀσκητικῶν ἀγώνων στὴν Κόνιτσα, στὸ Ὄρος Σινᾶ καὶ στὰ Κατουνάκια τοῦ Ἁγίου Ὄρους, τὸ 1966 ἀσθένησε σοβαρά, ὑποβλήθηκε σὲ μερικὴ ἀφαίρεση τῶν πνευμόνων, καὶ μέχρι νὰ ἀναρρώσει καὶ νὰ ἐπιστρέψει στὸ Ἅγιον Ὄρος φιλοξενήθηκε στὸ Ἱερὸ Ἡσυχαστήριο Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Εὐαγγελιστοῦ στὴ Σουρωτή.

            Μετὰ τὴν ἀνάρρωσή του ἐπέστρεψε στὸ Ἅγιον Ὄρος, εἰσῆλθε στὴν Ἱερὰ Μονὴ Σταυρονικήτα καὶ συνέχισε τούς ἀσκητικούς του ἀγῶνες ἐπὶ 28 ἔτη, κατ’ ἀρχὰς στὸ κελὶ τοῦ Τιμίου Σταυροῦ καὶ ἐν συνεχείᾳ στὴν ἐγκαταλελειμένη «Παναγούδα», ὅπου καὶ ἔμεινε μέχρι καὶ τὸ τέλος τὴ ζωῆς του.

            Τὸ Νοέμβριο τοῦ 1993 βγῆκε γιὰ τελευταία φορὰ ἀπὸ τὸ Ἅγιον Ὄρος γιὰ τὴν ἑορτὴ τοῦ Ἁγίου Ἀρσενίου (10 Νοεμβρίου) στὸ Ἡσυχαστήριο τοῦ Ἁγίου Ἰωάννη τοῦ Θεολόγου, ὅπου ἀσθενήσας καὶ μεταφερθείς στὸ Θεαγένειο, ἔγινε διάγνωση κακοήθειας τήν ὁποία ἀντιμετώπισε μὲ καρτερία καὶ συνέπεια στίς ἰατρικές συμβουλές.

            Τὴ Δευτέρα 11 Ἰουλίου (ἑορτὴ τῆς Ἁγίας Εὐφημίας, ἰδιαίτερης προστάτιδός του) κοινώνησε γιὰ τελευταία φορὰ γονατιστὸς μπροστὰ στὸ κρεβάτι του, καὶ τὴν Τρίτη 12 Ἰουλίου 1994 καὶ ὥρα 11:00 κοιμήθηκε καὶ ἐνταφιάστηκε στὸ Ἱερὸ Ἡσυχαστήριο τοῦ Ἁγίου Ἰωάννη τοῦ Θεολόγου στὴ Σουρωτὴ Θεσσαλονίκης, ὅπου συρρέουν πλήθη πιστῶν, ἀπολαμβάνοντας ἰδιαίτερη χάρη, παντός εἴδους ἰάσεις καὶ κυρίως πνευματικές μεταμορφώσεις μὲ τίς διδασκαλίες του.

            Στὶς 13 Ἰανουαρίου 2015 συνῆλθε ἡ Ἱερὰ Σύνοδος τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου Κωνσταντινούπολεως καὶ ἀποφάσισε τὴν κατάταξη τοῦ Ὁσίου Παϊσίου τοῦ Ἁγιορείτου στὸ Ἁγιολόγιο τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας.

 

Ἡ πλέον χαρακτηριστική διδασκαλία τοῦ ὁσίου Παϊσίου ἦτο ἡ περὶ τοῦ «φιλοτίμου», ἔλεγε: «ἔτσι καὶ καλλιεργηθῆ τὸ φιλότιμο, εἶναι πανηγύρι»!

Τὸ βάσανο τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ὁ ἐγωισμός καὶ ἡ φιλαυτία. Ἡ πραγματικὴ χαρὰ βγαίνει ἀπὸ τὸ φιλότιμο καὶ γεννιέται ἀπὸ τὴν θυσία. Ἀλλὰ πρέπει νὰ θυσιάζεται ὁ ἄνθρωπος γιὰ νὰ ἔρθη ἡ χαρά.

Τὸ φιλότιμο, ποὺ γίνεται χωρὶς νὰ ζητηθῆ, ἀπὸ ἀνιδιοτελῆ ἀγάπη καὶ πέρα ἀπὸ καθῆκον καὶ ὑποχρέωση, κατὰ τὸν ἅγιο Παΐσιο: «εἶναι εὐλαβικὸ ἀπόσταγμα τῆς καλωσύνης, αὐθόρμητο πνεῦμα θυσίας, λαμπικαρισμένη ἀγάπη τοῦ ταπεινοῦ ἀνθρώπου, τοῦ ὁποίου ἡ καρδιὰ εἶναι γεμάτη ἀπὸ μεγάλη εὐγνωμοσύνη πρὸς τὸν Θεὸ καὶ τοὺς συνανθρώπους του καὶ ἀπὸ πνευματικὴ λεπτότητα (ἀληθινὴ εὐαισθησία) καὶ ποὺ προσπαθεῖ νὰ ἀνταποδώση καὶ τὴν παραμικρὴ καλωσύνη ποὺ τοῦ προσφέρουν οἱ ἄλλοι».

Ὁ φιλότιμος βομβαρδίζεται ἀπὸ εὐλογία, ἐνῷ ὁ γκρινιάρης γεννᾷ κακομοιριά».

 

Πονοῦσε ὁ ἅγιος, ὅταν ἔβλεπε ὅτι αὐτὸ τὸ ἑλληνικὸ φιλότιμο ἔχει ἀρχίσει νὰ ἐκλείπει πιὰ ἀπὸ πολλοὺς νεοέλληνες καὶ οἱ ἄνθρωποι σήμερα δὲν ἀγαποῦν τὸν κόπο καὶ στεροῦνται τὴν χαρὰ τῆς θυσίας. Μπῆκε ἡ τεμπελιά, τὸ βόλεμα, ἡ πολλὴ ἄνεση. Ἔλειψε τὸ φιλότιμο, ἡ θυσία. Θεωροῦν κατόρθωμα, ὅταν καταφέρνουν χωρὶς κόπο νὰ πετύχουν κάτι και κοιτάζουν συνήθως τὴν εὐκολία, ἀκόμη καὶ πνευματικοὶ ἄνθρωποι κοιτάζουν πῶς νὰ ἁγιάσουν μὲ λιγώτερο κόπο.

Οἱ νέοι σήμερα ἔχουν ἐπηρεασθεῖ ἀπὸ τὸ κοσμικὸ πνεῦμα, ἀγνοοῦν ὅτι ἡ καρδιὰ καθαρίζεται μὲ τὸ φιλότιμο, ὅτι ἡ ἐργασία εἶναι δημιουργία καὶ ὅτι ὁ κόπος κυρίως ὡς προσφορὰ βοηθάει τὸν ἄνθρωπο νὰ ξεπαγώσουν τὰ λάδια τῆς μηχανῆς του, δίνει χαρὰ καὶ παίρνει τὸ ἄγχος, τὴν πλήξη.

 

Τὸν συγκινοῦσε, ὅταν ἔβλεπε καὶ στοὺς ἄλλους φιλότιμο. Ἔλεγε: «Νὰ κινούμαστε μὲ φιλότιμο. Τὰ φιλότιμα παιδιὰ νὰ προσέχουν, πῶς νὰ ξεκουράσουν καὶ νὰ εὐχαριστήσουν τοὺς γονεῖς.

Νὰ κινούμεθα ταπεινά, μὲ καθαρὸ φιλότιμο καὶ πάντα νὰ θυσιαζόμαστε. Νὰ καλλιεργοῦμε τὴν πνευματικὴ εὐαισθησία, νὰ δεχόμεθα ἤρεμα τὴν ἐνόχληση τοῦ ἄλλου καὶ νὰ προσπαθοῦμε νὰ μήν ἐνοχλοῦμε.

Ἡ ἀληθινὴ σχέση μὲ τὸν Θεὸ, ὅπως καὶ μὲ ὅλα τα πρόσωπα καὶ τὰ πράγματα θεμελιώνεται στὸ φιλότιμο. Τὸ ἀντίθετό του εἶναι τὸ ἦθος τῆς συναλλαγῆς, τὸ δίνω καὶ παίρνω. Τέτοια ἐπικοινωνία ἔχει ἰδιοτέλεια καὶ στερεῖται πνευματικῆς ἀρχοντιᾶς. Εἶναι μικροψυχία καὶ τσιγγουνιά.

Ὁ φιλότιμος σκέφτεται πρῶτα τὸν ἄλλον, ἔχει εὐαισθησία, νοιάζεται πρῶτα ἀπ’ ὅλα ὄχι γιὰ τὸν ἑαυτό του, τὸ ἀτομικό του συμφέρον, ἀλλὰ γιὰ τὸν ἄλλον. Ἐδῶ δὲν ὑπάρχει χῶρος γιὰ θέλημα, ἐγωισμό, ἰδιοτέλεια.

 

 

Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος μᾶς βεβαιώνει στὸν Κατηχητικὸ Λόγο του, ποὺ ἀπαγγέλλεται τὴ νύχτα τῆς Ἀναστάσεως, ὅτι τὸ πρότυπο αὐτῆς τῆς πνευματικῆς ἀρχοντιᾶς βρίσκεται στὸν ἴδιο τὸ Χριστό. Ἀποκαλεῖ τὸν Δεσπότη Χριστὸ «φιλότιμο». «Φιλότιμος ὁ Δεσπότης», λέει. Γιατί προσφέρεται σὲ ὅλους. Ὁ Χριστός μᾶς τὰ δίνει ὅλα, δὲν κρατᾶ γιὰ τὸν ἑαυτό Του τίποτε. Μᾶς δίνει τὴν ἀγάπη Του, μᾶς παίρνει τὶς ἁμαρτίες μας. Καὶ συγκινεῖται καὶ ἀπὸ τὴν τιποτένια μας προσφορά.

Δὲν προτείνει τὴν ἀνθρώπινη δικαιοσύνη, τὴν ἀνταπόδοση, ἀλλὰ κινεῖται ἀπὸ τὴ δική Του, θεία δικαιοσύνη, ποὺ εἶναι ἡ φιλανθρωπία καὶ καλεῖ ὅλους μας νὰ Τόν μιμηθοῦμε, νὰ γίνουμε φιλότιμοι, δηλαδὴ ἅγιοι: «Ἅγιοι γίνεσθαι ὅτι ἐγὼ ἅγιος εἰμί».

 

Ἐπιμέλεια κειμένων: Πρωτοπρ. Γεώργιος Καλαντζῆς
Ἰούλιος 2017

 
< Προηγ.   Επόμ. >

Τα νέα μας

Στό Ἐνοριακό Κέντρο τῆς ἐνορίας μας θά πραγματοποι...
ΕΝΟΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ   Τό ...
  ΘΕΙΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΜΗΝΟΣ OKTΩΒΡΙΟΥ   1/10...
    ΛΑΤΡΕΥΤΙΚΕΣ  ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ...