Πνευματικά Κείμενα

Τὰ Χριστούγεννα, ἡ ἐνανθρώπηση τοῦ Θεοῦ Λόγου, ἡ ἔλευση τοῦ ἄχρονου Χριστοῦ στὸν κόσμο, κάνουν τή Βασιλεία τοῦ Θεοῦ αἰσθητή, ποὺ φανερώνεται διὰ τῆς Ἐκκλησίας, ἡ ὁποία ὡς Σῶμα τοῦ Χριστοῦ ὑπερβαίνει τὸ χῶρο καὶ τὸ χρόνο, συνάπτοντας τοὺς ἀνθρώπους σὲ μιὰ ὑπερχρονική κοινωνία.
Ἡ Ἐκκλησία ὡς σῶμα Χριστοῦ καὶ ὡς κοινωνία θεώσεως δὲν ὑποτάσσεται στὸ χρόνο, ἀλλὰ ὁδηγεῖ στὴν αἰωνιότητα.

Ἡ πρώτη διάσταση τοῦ χρόνου ποὺ καταγράφει ὁ Μέγας Βασίλειος στὸ περίφημο ἔργο του «Εἰς τὴν Ἑξαήμερον» ἔχει σχέση μὲ τὸν Θεό. Ὁ Θεὸς εἶναι ὑπεράνω τοῦ χρόνου καὶ ταυτόχρονα εἶναι ἐκτὸς χρόνου. Ὁ ἀπρόσιτος καὶ ἄπειρος Τριαδικὸς Θεὸς, νοούμενος κυρίως ὡς τελεία «κοινωνία», ὡς ἄπειρη ἑνότητα «Μονὰς ἐν Τριάδι καὶ Τριὰς ἐν μονάδι», ἔπλασε καὶ τὸν ἄνθρωπο «κατ’ εἰκόνα Του, μὲ προοπτικὴ νὰ φθάσει τὸ «κάθ’ ὁμοίωσιν».

Ἡ δεύτερη διάσταση τοῦ χρόνου, κατὰ τὸν Μέγα Βασίλειο, σχετίζεται μὲ τὴν ὕλη καὶ τὴν παροῦσα ζωή. Ὁ χρόνος μοιάζει μὲ μία σφαίρα ποὺ κυλᾶ στὸν κατήφορο καὶ δὲ σταματᾶ. Ρέει ἀκατάπαυστα ἀποκαλύπτοντας ὅτι ὅσα σχετίζονται μαζί του εἶναι ρέοντα καὶ ὄχι σταθερά.
Αὐτὴ ἡ διάσταση τοῦ χρόνου ἀποκαλύπτει τὸ χρέος τοῦ ἀνθρώπου ποὺ ἀφορᾶ τὴν σωστὴ ἀξιοποίηση τοῦ χρόνου προκειμένου νὰ μπορεῖ ν’ ἀντεπεξέλθει ὁ ἄνθρωπος μὲ σοφία, σύνεση καί παρηγοριά στὶς θλίψεις καὶ στὰ προβλήματα τῆς ζωῆς, ἀντιλαμβανόμενος ὅτι ὁ χρόνος εἶναι εὐκαιρία ἐσωτερικῆς καλλιέργειας καὶ καιρὸς μετανοίας.

«Ἐξαγοράζοντας» τὸν καιρό, κατὰ τὴν προτροπὴ τοῦ Ἀποστόλου Παύλου καὶ μὴ ἀφήνοντας τὴν κάθε στιγμὴ νὰ χαθεῖ ἀναξιοποίητη γιὰ τὴν προσωπικὴ του βελτίωση καὶ γιὰ τὴ βελτίωση ὅλου τοῦ κόσμου.
Ἡ τρίτη παράμετρος τοῦ χρόνου, κατὰ τὸν Καππαδόκη Ἅγιο, σχετίζεται μὲ τὴν αἰωνιότητα. Διότι ὁ χρόνος τῆς παρούσης ζωῆς εἶναι γιὰ τὸν κάθε ἄνθρωπο καθοριστικὸς γιὰ τὴν πορεία πρὸς τὴν αἰωνιότητα.
Τὸ κατ’ ἐξοχὴν γεγονὸς ποὺ ἔδωσε ἄπειρο βάθος καὶ περιεχόμενο στὶς σχέσεις μεταξὺ Θεοῦ καὶ ἀνθρώπου καὶ ἀποτελεῖ τὸ βασικὸ κέντρο ἑνότητας τοῦ σύμπαντος κόσμου εἶναι τὸ ὅτι ὁ ἄνθρωπος ἐπλάσθη «κατ’ εἰκόνα Θεοῦ» καὶ ὅτι «ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν», παρατεινόμενος εἰς τοὺς αἰώνας διὰ τῆς Ἐκκλησίας.
Ἡ πραγματικότητα τοῦ σύγχρονου κόσμου εἶναι θλιβερή. Ἀπὸ τὴν μιά, στὶς σύγχρονες συνθῆκες τοῦ παγκόσμιου τεχνολογικοῦ πολιτισμοῦ ἐμφανίζεται μιὰ φοβερὴ κρίση σχετικὰ μὲ τὴν αὐθεντικότητα τοῦ ἀνθρώπου καὶ διαπιστώνεται μιὰ κρίση ταυτότητας.
Μὲ τρόμο διαπιστώνουμε ὅτι παντοῦ σὲ ὅλες τὶς ἐνέργειες τοῦ ἀνθρώπου, στοὺς δρόμους, στὴν ἐργασία, στὴν οἰκογένεια, αὐξάνονται τὰ «προσωπεία» καὶ ἐξαφανίζονται τὰ «πρόσωπα»· οἱ ἄνθρωποι ἔχουν «ρόλους» -συνήθως ἄψυχους. Μοιάζουν μὲ ἐξαρτήματα μηχανῶν, δὲν εἶναι «πρόσωπα». Συχνότατα, ἔχει κανεὶς τὴν αἴσθηση ὅτι βρίσκεται σὲ ἰδιότυπο χορὸ μεταμφιεσμένων, ὅπου οἱ συμμετέχοντες καλύπτουν τὴν ταυτότητά τους· μὲ τὴν πρωτοτυπία, ὅμως, ὅτι κάθε φορὰ ποὺ ἀποσύρεται μία μάσκα, ἀποκαλύπτεται νέο προσωπεῖο, ὥστε νὰ ἐπιβεβαιώνεται ὅτι ἐνῶ ὁ ἄνθρωπος εἶναι «κατ᾿ εἰκόνα» Θεοῦ πλασμένος, καταντᾶ (κατὰ τὴν ἔκφραση τοῦ ἁγίου Γρηγορίου Νύσσης) «εἰδεχθὲς προσωπεῖον», μὲ τὸ νὰ ἀρνεῖται νὰ δεχθεῖ τὴν κοινωνία ἀγάπης μὲ τὸν Θεὸ καταχρώμενος τὸ ἀρχέτυπον χάρισμά του, τὸ αὐτεξούσιον.
Ἀπὸ τήν ἄλλη, ἀπὸ παντοῦ βομβαρδιζόμαστε μὲ εἰδήσεις -ἰδιαίτερα σήμερα οἱ ὁποῖες εἶναι καταθλιπτικὲς καὶ αὐτὸ ἐπιδρᾶ ἐξουθενωτικὰ στὴν ψυχολογία μας καὶ μᾶς καλλιεργεῖ τὸ φόβο γιὰ τὴν πορεία μας μέσα στὸ παρόντα χρόνο καὶ κόσμο.
Ἐν ἀντιθέσει, ὅλη ἡ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας εἶναι μιὰ συνεχής ὑπέρβαση καί ταυτόχρονη παρουσία δύο ἀντιθέτων φαινομενικὰ πραγμάτων. Ἐκεῖ ποὺ πεθαίνει κανείς, βρίσκει τὴν ἀνάσταση καὶ τὴ ζωή, ἐκεῖ ποὺ στερεῖται, βρίσκει πλοῦτο, ἐκεῖ ποὺ ἀγρυπνᾶ, βρίσκει πιὸ μεγάλη ξεκούραση, ἐκεῖ ποὺ νηστεύει, βρίσκει τὴν πιὸ μεγάλη εὐχαρίστηση, ἐκεῖ ποὺ πτωχαίνει γιὰ τὸ Χριστό, γίνεται πλούσιος. Ὅπου ὑπάρχει ὁ Χριστός, τὸ σκότος γίνεται φῶς, ἡ θλίψη χαρὰ καὶ ἡ κόλαση παράδεισος.
Ἡ πορεία μέσα στὸ χρόνο διὰ τῆς Ἐκκλησίας βιώνεται σὰν ἕνα εὐχάριστο ταξίδι τὸ ὁποῖο εἶναι μὲν ριψοκίνδυνο καὶ πολύπλοκο, ἀποβλέποντας ὅμως στὸ τέλος, μὲ μεγάλη αἰσιοδοξία, ἀφοῦ κανένα ἐμπόδιο δὲν εἶναι δυνατὸ νὰ σταματήσει αὐτὴ τὴν πορεία συνάντησης-παρουσίας τοῦ Χριστοῦ.
Ἡ Ἐκκλησία δὲν νικᾶται ἀπὸ τὰ γεγονότα τοῦ κόσμου καὶ δὲν φοβᾶται ὅ,τι καὶ ἄν συμβαίνει, ὄχι γιατὶ ἔχει κοσμικὴ δύναμη, ἀφοῦ δὲν πρέπει νὰ στηρίζεται ἢ νὰ ταυτίζεται μὲ τὴν κοσμικὴ ἐξουσία, ἀλλὰ αὐτὸ ποὺ καθιστᾶ τὴν Ἐκκλησία ἀήττητη, εἶναι ὅτι πορεύεται ἐν Χριστῷ καὶ διὰ τῆς χάριτος τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.
Ἐμεῖς, ζῶντες μέσα στὴν Ἐκκλησία δὲν εἴμεθα κόσμος, ἄν καὶ ζοῦμε σ’αὐτόν, ζοῦμε ὡς πάροικοι καὶ παρεπίδημοι. Ἐμεῖς δὲν εἴμαστε πλασμένοι μόνον γι’ αὐτὸ τὸν κόσμο, εἴμαστε, ὡς μέλη τῆς Ἐκκλησίας, τέκνα τῆς Βασιλεὶας τοῦ Θεοῦ.
Αὐτὴ ἡ ἀντίληψη τοῦ χρόνου ἐπιβάλλει σὲ ὅλους μας τὴν ὑποχρέωση νὰ τὸν χρησιμοποιήσουμε μὲ προσοχὴ, «νήψη» καὶ μετάνοια σὲ αὐτὴ τὴ ζωὴ καὶ νὰ τὸν ἀξιοποιήσουμε στὴν προοπτικὴ τῆς αἰωνίου ζωῆς
Ὁ Κύριός μας καὶ Θεός μας μᾶς δημιούργησε «κατ’ εἰκόνα» Του, ἀλλὰ καὶ ἔγινε «Θεάνθρωπος» γιὰ νὰ ξαναδώσει σὲ μᾶς τὴν δυνατότητα νὰ γίνουμε «Θεοὶ κατὰ χάριν».
Καλούμεθα νὰ ἀξιοποιήσουμε τὴν πρόσκληση-προσφορὰ νὰ ἑορτάζουμε κάθε στιγμὴ ἀληθινὰ Χριστούγεννα ζῶντας ὡς γνήσια τέκνα τῆς Ἐκκλησίας-τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ, γιὰ νὰ μὴν παραμείνουμε μόνον τέκνα τοῦ παρόντος-τοῦ ἀπατεῶνος κόσμου. Καλὴ κι εὐλογημένη χρονιά, σὲ πορεία πρὸς τὴν αἰωνιότητα!

Ἐπιλογὴ καὶ ἐπιμέλεια κειμένου: Πρωτοπρ. Γεώργιος Καλαντζῆς
Ἰανουάριος 2021