Πνευματικά Κείμενα

Ὁ Ὅσιος Σωφρόνιος (κατὰ κόσμον Σεργκέι Σεμιόνοβιτς Σάχαρωφ), γεννήθηκε στὴ Μόσχα στὶς 22 Σεπτεμβρίου 1896 καὶ ἦταν τὸ δεύτερο παιδὶ μιᾶς ἑννιαμελοῦς οἰκογένειας. Τὸ κοσμικὸ ὄνομά του ἦταν Σέργιος, ἀσχολήθηκε μὲ τὴν ζωγραφική, ὅπου στὴ Γαλλία κατάφερε νὰ γίνει δεκτὸς στοὺς καλλιτεχνικοὺς κύκλους καὶ ἐνδιαφέρθηκε γιὰ τὸν Βουδισμὸ καὶ τὸν Ἰνδουισμό. Ὅταν ἀπογοητεύτηκε ἀπὸ τὴ φιλοσοφία τῶν Ἀνατολικῶν θρησκειῶν, στράφηκε πρὸς τὸ Χριστιανισμὸ καὶ πιὸ συγκεκριμένα τὴν Ὀρθοδοξία καὶ εἰσάγεται στὸ Ὀρθόδοξο Θεολογικὸ Ἰνστιτοῦτο στὸ Παρίσι.

Μὲ τὸ πέρας τῶν σπουδῶν ἔλαβε τὴν ἀπόφαση νὰ μονάσει καὶ ἐγκαταστάθηκε στὴ Ρωσικὴ Μονὴ τοῦ Ἁγίου Παντελεήμονος στὸ Ἅγιον Ὅρος τὸ 1925, ὅπου γνώρισε τὸν Ἅγιο Σιλουανὸ τὸν Ἀθωνίτη, ὁ ὁποῖος ἔγινε ὁ πνευματικὸς καθοδηγητής του. Στὴ συνέχεια τὸ 1938 ἀναχώρησε γιὰ τὰ Καρούλια τοῦ Ἁγίου Ὅρους, ποὺ ἀσκήτεψε αὐστηρά. Τὸ 1948 ἐξέδωσε σὲ βιβλίο τὸν βίο τοῦ Ἁγίου Σιλουανοῦ. Στὴ συνέχεια ἐξέδωσε καὶ ἄλλα βιβλία: «Περὶ προσευχῆς», «Ἄσκηση καὶ Θεωρία», «Ἡ ζωή Του ζωή μου».
Τὸ 1963 ἐγκατέλειψε τὸ Ἅγιον Ὅρος καὶ ἵδρυσε μιὰ χριστιανικὴ ἀδελφότητα, χτίζοντας παράλληλα καὶ ἕνα μοναστήρι ἀφιερωμένο στὸν Ἅγιο Ἰωάννη τὸν Πρόδρομο στὸ Ἔσσεξ, τὸ ὁποῖο ὑπήχθη στὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο τὸ 1965 καὶ τὸ ὁποῖο ἀποτελεῖ πόλο ἕλξης γιὰ ὅλους τοὺς ἀνὰ τὴν οἰκουμένη Ὀρθόδοξους πιστοὺς καὶ ὄχι μόνο, καὶ στὸ ὁποῖο ἔμεινε μέχρι ποὺ κοιμήθηκε τὸ 1993 σὲ ἡλικία 97 ἐτῶν.
Στὶς 27 Νοεμβρίου 2019 συνῆλθε ἡ Ἱερὰ Σύνοδος τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως καὶ ἀποφάσισε τὴν κατάταξη τοῦ Ὁσίου Σωφρονίου τοῦ Ἔσσεξ στὸ Ἁγιολόγιο τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας.

Πνευματικὲς συμβουλὲς Ἁγίου Σωφρονίου Σαχάρωφ
Ὁ Ἅγιος Σωφρόνιος Σάχαρωφ μᾶς «ὁδηγεῖ» μέσα ἀπὸ τὶς πολύτιμες συμβουλές του στὸ μονοπάτι τῆς προσευχῆς καὶ ἀπὸ ἐκεῖ στὸν ἐσωτερικό, ἐνδόμυχο σύνδεσμο μὲ τὸν Θεό, ὥστε «νὰ γίνει ὁ Θεὸς ἡ ζωή μας».
«Κράτησε πρὶν ἀπ’ ὅλα τὴ μνήμη τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν εἰρήνη τῆς καρδιᾶς, ποὺ εἶναι ἰδιαίτερα σημαντικὸ καὶ πρόσεχε, μὴ δαπανᾶς χωρὶς ὄφελος τὶς λίγες σωματικές σου δυνάμεις.
Μὴν ἔχετε ὑπερβολικὴ ἐμπιστοσύνη στὴν μόρφωση ποὺ ἀποκτήσατε στὸν κόσμο. Ὁ πολιτισμὸς στὸν ὁποῖο ζοῦμε εἶναι κουλτούρα τῆς πτώσεως καὶ γιὰ νὰ βρεῖς τὸν σωστὸ δρόμο, εἶναι καλύτερο, πρῶτον καὶ πάνω ἀπ’ ὅλα, νὰ τὸ ζητήσεις ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν Θεὸ στὴν προσευχή:

«Κύριε, Σὺ ὁ ἴδιος δίδαξε με τὰ πάντα. Δῶσε μου τὴ χαρὰ τῆς γνώσεως τοῦ θελήματός Σου καὶ τῶν ὁδῶν Σου. Δίδαξε με νὰ Σὲ ἀγαπῶ ἀληθινὰ μὲ ὅλο μου τὸ εἶναι καὶ τὸν πλησίον μου ὡς ἑμαυτόν, ὅπως μᾶς παρήγγειλες.
Ἐγὼ μὲ ἀφροσύνη ἐκδαπάνησα τὶς δυνάμεις ποὺ μοῦ ἔδωσες, ἀλλὰ τώρα, στὸ τέλος τῆς ζωῆς μου, δίδαξέ με τὰ πάντα, διόρθωσέ τα ὅλα Ἐσὺ ὁ ἴδιος».
Ἀλήθεια, ὅλο τὸ νόημα τῆς ζωῆς βρίσκεται στὸ νὰ ζεῖ ὁ νοῦς καὶ ἡ καρδιά μας μὲ τὸν Θεό, νὰ γίνει ὁ Θεὸς ἡ ζωή μας. Δημιουργηθήκαμε, γιὰ νὰ ζήσουμε τὴ ζωή Του. Τὸ κάθε πάθημά μας, ἀκόμη καὶ τὸ ἄδικο, τὸ γνωρίζει ὁ Θεός. Ὁ ὅλος ἄνθρωπος κλήθηκε γιὰ τὴ ζωὴ ἐν Αὐτῶ, δηλαδὴ ὄχι μόνο ἡ ἀνώτερη ἱκανότητά του, τὸ “πνεύμα”, ἀλλὰ καὶ τὰ αἰσθήματα, ἀκόμη καὶ τὸ σῶμα.

Ἡ ἀπελπισία εἶναι ἡ ἀπώλεια τῆς συνειδητὴς ἐμπιστοσύνης ὅτι ὁ Θεὸς θέλει νὰ μᾶς δώσει τὴν αἰώνια ζωή. Οἱ ἄνθρωποι ἔχουμε καταδικάσει οἱ ἴδιοι τὸν ἑαυτό μας στὸ θάνατο, διότι δὲν παλεύουμε σῶμα πρὸς σῶμα μὲ τὴν ἀκηδία καὶ ἔτσι ὁ κόσμος ζεῖ στὴν ἀπελπισία.
«Καταξίωσον, Κύριε, ἐν τῇ ἡμέρα ταύτη ἀναμαρτήτους φυλαχθῆναι ἡμᾶς». Πολλὲς φορὲς ἐπανέλαβα αὐτὴ τὴν προσευχὴ τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ ἐπὶ γῆς προσπάθεια γιὰ πνευματικὴ ζωὴ μᾶς ἀνοίγει τὶς πύλες τοῦ Οὐρανοῦ. Δὲν εἶναι ὁ πλοῦτος τῶν γνώσεων ποὺ σώζει τὸν ἄνθρωπο. Εἶναι ἡ ἐν μετανοία ζωὴ ποὺ μᾶς προετοιμάζει γιὰ τὴ ζωὴ μὲ τὸν Θεό. Ἡ χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μᾶς διδάσκει τὶς αἰώνιες ἀλήθειες κατὰ τὸ μέτρο ποὺ ζοῦμε σύμφωνα μὲ τὶς ἐντολές: «Ἀγαπήσεις τὸν Θεό σου, τὸν Δημιουργό σου, μὲ ὅλο τὸ εἶναι σου καὶ ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν». Ναί, κρατεῖτε πάντοτε αὐτὲς τὶς ἐντολές.

Ἡ Χριστιανικὴ διακονία συνεπάγεται εὐσπλαχνία ἀγάπης. Εἶναι ἀναγκαῖο ἢ νὰ δεχθοῦμε μέσα στὴν καρδιά μας τὶς δυσκολίες καὶ τὴ θλίψη αὐτῶν ποὺ προσέρχονται σὲ ἐμᾶς ἢ νὰ εἰσέλθουμε ἐμεῖς στὴν καρδιά, στὰ βάσανά τους, νὰ ταυτισθοῦμε μαζί τους.
Ὅσο μεγαλύτερη ἡ ἀγάπη τόσο μεγαλύτερη ἡ ὀδύνη τῆς ψυχῆς. Ὅσο πληρέστερη ἡ ἀγάπη τόσο πληρέστερη ἡ γνώση. Ὅσο πιὸ φλογερὴ ἡ ἀγάπη, τόσο πιὸ πύρινη καὶ ἡ προσευχή. Ὅσο τελειότερη ἡ ἀγάπη, τόσο ἁγιότερος ὁ βίος.
Κατὰ τὴν διάρκεια τῆς προσευχῆς ὑπὲρ τῶν ἀνθρώπων ἡ καρδιὰ αἰσθάνεται μερικὲς φορὲς τὴν πνευματικὴ ἢ τὴν ψυχικὴ κατάσταση ἐκείνων γιὰ τοὺς ὁποίους ἀπευθύνει στὸ Θεὸ τὴν προσευχή.

Ἀγαπητοί μου ἀδελφοὶ καὶ ἀδελφές, ἃς ἀνοίξουμε τὴν καρδιά μας, γιὰ νὰ χαράξει ἐκεῖ τὸ Ἅγιον Πνεῦμα τὴν εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ. Τότε θὰ γίνουμε σιγὰ-σιγὰ ἱκανοὶ νὰ ἔχουμε μέσα μας τὴ χαρὰ καὶ τὸ πένθος, τὸ θάνατο καὶ τὴν ἀνάσταση.
Οἱ πιστεύοντες εἰς τὸν Χριστὸν ὡς Θεὸν Δημιουργὸν καὶ Σωτήρα ἡμῶν, ἐν παραφορᾶ μετανοίας καὶ ἄνευ ἀμβιφολίας, λαμβάνουν πείραν καὶ τοῦ Ἅδου καὶ τῆς Ἀναστάσεως. Κρᾶτα τὸν νοῦ σου στὸν Ἄδη καὶ μὴν ἀπελπίζου.
Γιὰ τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ἡ σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ἡ θέωσή του».

Ἐπιμέλεια κειμένου: Πρωτοπρ. Γεώργιος Καλαντζῆς
Ἰούλιος 2021