Πνευματικά Κείμενα

Στὸ Ἁγιολόγιο τῆς Ἐκκλησίας μας ξεχωριστὴ θέση κατέχουν οἱ Μάρτυρες. Οἱ Μάρτυρες εἶναι ἐκεῖνοι οἱ χριστιανοὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἀρνήθηκαν τὴν πίστη τους στὸν Χριστὸ καὶ γιὰ τὸ λόγο αὐτὸ ὑπέστησαν μαρτύρια καὶ ἔχυσαν τὸ αἷμα τους.

Δὲν φοβήθηκαν νὰ ὁμολογήσουν τὴν πίστη τους μπροστὰ σὲ αὐτοὺς ποὺ εἶχαν τὴν ἐξουσία στὰ χέρια τους. Στὴ σημερινὴ ἐποχὴ ποὺ οἱ περισσότεροι ζοῦμε χωρὶς ἰδανικὰ καὶ ποὺ εἶναι δύσκολο νὰ βρεθοῦν καλὰ πρότυπα γιὰ νὰ ταυτισθοῦν οἱ νέοι μας, οἱ Μάρτυρες τῆς Ἐκκλησίας μας ἔρχονται νὰ πληρώσουν αὐτὸ τὸ κενό. Οἱ Μάρτυρες εἶναι οἱ ζωντανοὶ φάροι, ποὺ φωτίζουν καὶ καθοδηγοῦν ὅλους ἐμᾶς. Ἀνάμεσα στὸ νέφος τῶν Μαρτύρων τῆς Χριστιανικῆς Ἐκκλησίας εἶναι καὶ οἱ σήμερα ἑορταζόμενες ἁγία Σοφία καὶ οἱ θυγατέρες αὐτῆς Πίστη, Ἐλπίδα καὶ Ἀγάπη.

Ποιά ἀκριβῶς εἶναι ἡ πατρίδα τῆς ἁγίας Σοφίας, δὲν ἔχουμε σαφὴ ἀπάντηση. Στὰ Συναξάρια διαβάζουμε ὅτι πατρίδα της ἦταν κάποια μεγάλη πόλη τῆς Ἰταλίας καὶ ὅτι ἡ καταγωγή της ἦταν ἀριστοκρατική. Ἀπὸ μιὰ φίλη της χριστιανὴ κατηχήθηκε στὴν πίστη καὶ ἀργότερα βαπτίσθηκε.
Κάποια στιγμὴ ἡ Ἁγία δημιουργεῖ οἰκογένεια καὶ ὁ καλὸς Θεὸς τοὺς χαρίζει τρία χαριτωμένα πλάσματα, τὴν Πίστη, τὴν Ἐλπίδα καὶ τὴν Ἀγάπη. Ζοῦσε ἐνάρετη καὶ ἁγνὴ ζωή, μεγαλώνοντας τὶς τρεῖς κόρες της ὡς ἀληθινὲς χριστιανὲς κόρες. Τοὺς ἔδωσε, ὄχι τυχαῖα, τὰ ὀνόματα τῶν τριῶν κορυφαίων χριστιανικῶν ἀρετῶν, ποὺ ἀναφέρει ὁ ἀπόστολος Παύλος, «νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη» (Α΄ Κορ. ιγ΄ 13).
Ἡ ἁγία Σοφία χήρεψε ἀπὸ νωρὶς καὶ ἀναγκάστηκε νὰ μετοικήσει μαζὶ μὲ τὶς τρεῖς κόρες της στὴ Ρώμη. Ὁ αὐτοκράτορας πληροφορήθηκε ὅτι οἱ τέσσερις αὐτὲς γυναῖκες ἦταν χριστιανές, γι’ αὐτὸ καὶ ἔστειλε νὰ τὶς συλλάβουν. Πρώτη κάλεσε σὲ ἀπολογία τὴ μεγαλύτερη ἀδελφὴ Πίστη, ποὺ ἦταν δώδεκα ἐτῶν. Προσπάθησε στὴν ἀρχὴ μὲ δελεαστικοὺς λόγους νὰ τὴ μεταπείσει, ὥστε νὰ ἀρνηθεῖ τὸν Χριστό, πρᾶγμα βεβαίως ποὺ δὲν κατώρθωσε, ὁπότε ὀργισμένος διέταξε τὸν ἀποκεφαλισμό της. Τὴν ἴδια τύχη εἶχε ὁ βασιλιᾶς καὶ μὲ τὶς δύο ἄλλες, τὴ δεκάχρονη Ἐλπίδα καὶ τὴν ἑννιάχρονη Ἀγάπη. Μπροστὰ στὴ σταθερότητα καὶ αὐτῶν, διέταξε καὶ πάλι νὰ τὶς ἀποκεφαλίσουν.
Ἡ ἁγία Σοφία ὄχι μόνο δὲν στενοχωρήθηκε γι’ αὐτὸ ποὺ συνέβη, ἀλλὰ ἔνιωσε καὶ ἰδιαίτερη ὑπερηφάνεια γιὰ τὴν πίστη τῶν θυγατέρων της, γι’ αὐτὸ καὶ τὶς ἐνταφίασε μὲ τιμές, ἐνῶ παρέμεινε τρεῖς ἡμέρες στοὺς τάφους τους, παρακαλώντας θερμὰ τὸν Κύριο νὰ παραλάβει καὶ ἐκεῖνην στὴ Βασιλεία Του. Ὁ Θεὸς εἰσάκουσε τὴν προσευχή της καὶ ἔτσι ἡ ἁγία Σοφία παρέδωσε τὸ πνεῦμα της δίπλα στὰ παιδιά της.
Ἡ ἁγία Σοφία δὲν ἀνήκει στοὺς Μάρτυρες τῆς Ἐκκλησίας μας, μὲ τὸν τρόπο ποὺ τοὺς γνωρίζουμε, ὡς ἐκείνους δηλαδὴ ποὺ ἔδωσαν καὶ τὸ αἷμα τους ἀπὸ πίστη καὶ ἀγάπη πρὸς τὸν Χριστό. Καὶ τοῦτο διότι πέραν τοῦ γεγονότος ὅτι ζοῦσε ὡς «μάρτυς τῇ συνειδήσει», ἀγωνιζόταν δηλαδὴ νὰ τηρεῖ τὶς ἐντολὲς τοῦ Χριστοῦ καὶ μάλιστα τὴν ἀγάπη καὶ πρὸς τοὺς ἐχθρούς, τὸ μαρτύριο νὰ μετέχει ὡς θεατὴς στὰ βάσανα τῶν θυγατέρων της καὶ μάλιστα στὸν ἀποκεφαλισμό τους, εἶναι ἀπὸ τὰ μεγαλύτερα μαρτύρια ποὺ μπορεῖ νὰ περάσει ἕνας ἄνθρωπος, καὶ μάλιστα μία μάνα, στὸν κόσμο τοῦτο.
Οἱ Ἁγίες ποὺ ἑορτάζουμε σήμερα ἀκολούθησαν τὴν Σταυρικὴ πορεία τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Πίστεώς μας Ἰησοῦ Χριστοῦ. Χωρὶς σταυρὸ δὲν μποροῦμε νὰ φθάσουμε στὴν Ἀνάσταση. Ὁ Χριστὸς γιὰ νὰ ἀναστηθεῖ πέρασε πρῶτα ἀπὸ τὸν Σταυρό. Ἀνάσταση χωρὶς Σταυρὸ εἶναι ἕνας ἁπλὸς ρομαντισμός. Ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος προσπαθεῖ νὰ ἀγνοήσει τὸν Σταυρὸ καὶ τὴ λυτρωτική του σημασία. Ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος ζεῖ μιὰ ζωὴ ψευδαισθήσεων καὶ ἀνέσεων. Θέλει νὰ κερδίσει τὸν Παράδεισο χωρὶς κόπο. Ὅμως, αὐτὸ εἶναι ἀδύνατο. Χρειάζεται συνεχῆς πνευματικὸς ἀγώνας, κατὰ τὸν ὁποῖο θὰ χάσουμε πολλὲς ἐπίγειες ἀπολαύσεις, γιὰ νὰ κερδίσουμε τελικὰ τὸν Παράδεισο. Ὁ σταυρικὸς δρόμος, ποὺ καλούμαστε ν’ ἀκολουθήσουμε ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία, θὰ μᾶς ὁδηγήσει μὲ βεβαιότητα στὴν προσωπική μας ἀνάσταση. Ὁ σταυρὸς καὶ ὁ πόνος εἶναι ἡ ὁδὸς καὶ τὸ Εὐαγγέλιο τοῦ Χριστοῦ.
Ὅλοι οἱ Ἅγιοι τῆς πίστεώς μας πέρασαν ἀπὸ πολλὲς θλίψεις καὶ δοκιμασίες, ὅμως, ἔχοντες τὸν Χριστὸ στὴν καρδιά, νίκησαν στὸν ἀγώνα τῆς ζωῆς. Δὲν ὀλιγοψύχησαν μπροστὰ στὰ πελώρια προβλήματα ποὺ ὁρθώνονταν κάθε ἡμέρα μπροστά τους.
Ἀπεναντίας κατὰ τὸ μαρτύριο τῆς ἁγίας Σοφίας καὶ τῶν θυγατέρων της, ὅπως καὶ ὅλων τῶν μαρτύρων, ἔχουμε τὸ φαινόμενο τῆς χαρᾶς. Ποῦ ὀφείλεται ὅμως αὐτὴ ἡ χαρά; Πῶς οἱ Ἅγιοι μποροῦν καὶ χαίρονται ἐνῶ ἔχουν ὑποστεῖ τόσα βασανιστήρια;
Πρῶτα-πρῶτα, γιατί πρὶν τὸ μαρτύριό του ὁ Ἅγιος ἤξερε γιὰ ποιόν θυσιάζεται. Θυσιάζεται γιὰ τὸ πιὸ ἀγαπητό του Πρόσωπο, γιὰ τὸν Θεάνθρωπο Ἰησοῦ Χριστό. Καὶ ἡ ἀγάπη πρὸς τὸ Χριστὸ προκαλεῖ χαρά.
Ἕνας ἄλλος λόγος γιὰ τὸν ὁποῖο ἦταν χαρούμενοι κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ μαρτυρίου τους ἦταν ἡ Χάρις τοῡ Θεοῦ. Ἂν ἡ ἀγάπη πρὸς τὸ Χριστὸ γεννᾶ τὸν πόθο τοῦ μαρτυρίου, ἡ Θεία Χάρις κρατᾶ καρτερικὸ καὶ γενναῖο τὸ Μάρτυρα κατὰ τὴν ὥρα τοῦ μαρτυρίου του. Εἶναι πραγματικὰ ἀδύνατο μόνο μὲ τὶς ἀνθρώπινες δυνάμεις νὰ πραγματοποιηθεῖ τὸ χαρούμενο καὶ ἑκούσιο μαρτύριο. Ἐξηγεῖται μόνο μὲ τὴ βοήθεια τῆς Θείας Χάριτος.
Καὶ ἕνας τρίτος λόγος τῆς χαρᾶς τῶν μαρτύρων κατὰ τὴ διάρκεια τῶν βασανιστηρίων τους, ἦταν τὸ ὅτι γνώριζαν ποὺ θὰ ὁδηγοῦσε τὸ μαρτύριό τους.
Ἡ τιμὴ τῶν Ἁγίων συνιστᾶ ἔντονο χαρακτηριστικὸ τῆς Ὀρθόδοξης εὐσέβειας. Γιὰ τὴν Ἐκκλησία οἱ
γιοι εἶναι οἱ φορεῖς καὶ οἱ σάλπιγγες τοῦ Πνεύματος. Οἱ
γιοι δὲν εἶναι ὑπεράνθρωποι. Εἶναι ἁπλοὶ ἄνθρωποι σὰν κι ἐμᾶς. Εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ μὲ τὴν ἄσκηση μέσα στὴν Χάρη τοῦ Θεοῦ ἔφθασαν στὴ θέωση. Μὲ τὸ νὰ τιμᾶ καθημερινὰ ἡ Ἐκκλησία μας τοὺς Ἁγίους, προσπαθεῖ νὰ μᾶς κάνει, νὰ τοὺς μιμηθοῦμε κατὰ τὸ μέτρο τῶν δυνατοτήτων μας. Ὁ κάθε ἄνθρωπος ἔχει τὸ δικό του χαρακτῆρα καὶ τὶς δικές του δυνατότητες. Μ’ αὐτὰ θὰ προσπαθήσει νὰ πορευθεῖ στὴν πνευματική του ζωή. Μακάρι, ἡ σημερινὴ μνήμη τῆς Ἁγίας Σοφίας καὶ τῶν τριῶν θυγατέρων αὐτῆς, νὰ μᾶς ὁδηγήσει καὶ στὴν προσωπική μας θέωση.

Ἐπιλογὴ καὶ ἐπιμέλεια κειμένου: Πρωτοπρ. Σάββας Γεωργιάδης
Σεπτέμβριος 2023

άγιος γεράσιμος

Ἀπολυτίκιον 

Τῶν Ὀρθοδόξων προστάτην καὶ ἐν σώματι ἄγγελον, καὶ θαυματουργὸν θεοφόρον νεοφανέντα ἡμῖν, ἐπαινέσωμεν πιστοὶ θεῖον Γεράσιμον· ὅτι ἀξίως παρὰ Θεοῦ ἀπείληφεν, ἰαμάτων τὴν ἀέναον χάριν· ῥώννυσι τοὺς νοσοῦντας, δαιμονῶντας ἰᾶται· διὸ καὶ τοῖς τιμῶσιν αὐτόν, βρύει ἰάματα. 

 Ο Ναός μας πανηγυρίζει στις 20 Ὀκτωβρίου