Ἀφιέρωμα ἐπὶ τῇ μνήμῃ τῶν ἑορταζόντων ἁγίων συζύγων-μαρτύρων Ἀκύλλα καὶ Πρισκίλλης

Φεβρουάριος 2024

Ἡ ἐκκοσμίκευση ποὺ ἔχει ἀγκαλιάσει γενικότερα τὸν ἐκκλησιαστικό μας βίο γίνεται φανερὴ περισσότερο ἀπὸ ὁπουδήποτε ἀλλοῦ στὸ θέμα τοῦ χριστιανικοῦ γάμου. Ἀπὸ ὅποια ὁπτικὴ καὶ ἄν δεῖ κανεὶς τὸν σύγχρονο Ὀρθόδοξο γάμο (προετοιμασίες, τέλεση, μεταγαμιαία βιοτή), ἀφορᾶ περισσότερο κοσμικὸ παρὰ ἐκκλησιαστικὸ γεγονός. Βιώνοντας αὐτὴ τὴν ἀγωνία γιὰ τὴν σημερινὴ κατάσταση θεωρήσαμε καλὸ νὰ παρουσιάσουμε ἀπόψεις, κατευθύνσεις καὶ θεωρήσεις, σχετικὰ μὲ τὸ γάμο, τῶν Ἁγίων Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας μας, καλύπτοντας ἀρκετὲς πλευρὲς αὐτοῦ τοῦ θέματος τὸ ὁποῖο πάντα θὰ εἶναι ἀνεξάντλητο, ἐπειδὴ ἀκριβῶς ἀφορᾶ τὴν ἴδια
τὴ ζωὴ ποὺ δὲν μπορεῖ κάποιος νὰ τὴν περικλείσει σὲ ἕνα βιβλίο.

   Κατὰ τοὺς Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας, ψυχικὰ ὑγιὴς εἶναι μόνον ὁ ἅγιος, ἐνῶ ὁ συνήθης ἄνθρωπος εἶναι ἄρρωστος μὲ τὴν ἔννοια ὅτι διακατέχεται ἀπὸ λίγα ἤ πολλὰ ψυχικὰ πάθη. Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ὅμως εἶναι ἕνα πνευματικὸ νοσοκομεῖο τὸ ὁποῖο θεραπεύει καὶ ἁγιάζει τὴν ἀνθρώπινη ψυχή, ἑπομένως καὶ ὁ ἐκκλησιαστικὸς γάμος εἶναι ἕνας νόμιμος εὐλογημένος ἀπὸ τὸν Θεὸ δρόμος θεραπείας καὶ ἁγιασμοῦ τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς, ὅταν βέβαια τηροῦνται κάποιες ἀπαραίτητες οὐσιαστικὲς πνευματικὲς προϋποθέσεις.

   Ἄρα, ὁ συνετὸς Χριστιανὸς εἰσέρχεται στὸν γάμο γιὰ νὰ θεραπευθεῖ καὶ νὰ ἁγιάσει, συμμετέχοντας στὴ Μυστηριακὴ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας. Κίνητρό του εἶναι ἡ ἀγάπη πρὸς τὸν Θεὸ καὶ τὸν πλησίον. Αὐτὴ ἡ ἀσκητικὴ ὁδὸς θεραπείας καὶ ἁγιασμοῦ ποὺ ὁ συνειδητὸς Ὀρθόδοξος Χριστιανὸς ἀρχίζει νὰ βαδίζει μέσα στὸν χριστιανικὸ γάμο, δὲν ἔχει κίνητρα ἐγωιστικά, ἐφόσον ἕνας ἀπὸ τοὺς κύριους πνευματικοὺς στόχους του εἶναι ἡ συντριβὴ τῆς φιλαυτίας καὶ τοῦ ἐγωισμοῦ του.
Σ΄ αὐτὸ τὸν βοηθάει ὁ/ἡ σύζυγος ἐφόσον ἡ θεραπεία τοῦ καθενὸς περνάει μέσα ἀπὸ τὴ θυσιαστικὴ ἀγάπη πρὸς τὸν ἄλλο καὶ ἡ θεραπεία τοῦ ἑνὸς περνάει μέσα ἀπὸ τὴ θεραπεία τοῦ ἄλλου. Μὲ τὸν γάμο ἀλλάζουν ὅλα τὰ δεδομένα τῆς ζωῆς τοῦ ἀνδρογύνου, διότι ὁ κάθε σύζυγος ἀναλαμβάνει πλέον ὑπεύθυνα, ἀνεπιστρεπτὴ καὶ διὰ βίου, τὸ βάρος καὶ τὴν εὐθύνη τοῦ/τῆς συντρόφου του.
Ἡ κοινωνία τῶν συζύγων ποὺ πραγματοποιεῖται ἐντὸς τοῦ γάμου, εἶναι τόσο οὐσιαστικὴ, οὐσιαστικὴ καὶ γιὰ τὸ σῶμα καὶ γιὰ τὸ πνεῦμα τῶν δύο, ποὺ μπορεῖ νὰ παραλληλιστεῖ καὶ συσχετισθεῖ μὲ τὸ μυστήριο κοινωνίας Χριστοῦ καὶ Ἐκκλησίας ὅπου ὁ Χριστὸς ἑνώνεται μὲ τὴν Ἐκκλησία.

   Γι’ αὐτὸ καὶ οἱ δύο σύζυγοι μέσα στὴ γαμήλια σχέση τους ὁ ἕνας γιὰ τὸν ἄλλον εἶναι τιμὴ καὶ δόξα. Ὅση ἀξία ἔχει ἡ κεφαλὴ τόση κατέχει καὶ τὸ σῶμα.
Ἑπομένως, ἡ γυναίκα διὰ μέσου τοῦ ἀνδρός της καὶ ὁ ἄνδρας διὰ μέσου τῆς γυναικός του καὶ οἱ δύο διὰ τοῦ μυστηρίου τοῦ γάμου τους πορεύονται πρὸς τὴν βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Τὸ μυστήριο τοῦ γάμου ἀρχίζει μὲ μιὰ σειρὰ αἰτήσεων ἀπὸ τὶς ὁποῖες οἱ τρεῖς ἀναφέρονται στὴ γέννηση τῶν παιδιῶν.
Ὁ ἱερός Χρυσόστομος ἐξηγεῖ πῶς ἡ ἀγάπη καρποφορεῖ τὸ παιδὶ. Το παιδὶ εἶναι καρπὸς τῆς ἀγαπητικῆς ἑνώσεως τοῦ ζεύγους. Καρπὸς ὁμονοίας ψυχῶν καὶ σωμάτων. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ ἐξηγεῖ γιατὶ ὅταν τραυματιστεῖ ἡ ἀγάπη τοῦ ζεύγους καὶ ἡ ψυχοσωματική του ἑνότητα, τὸ μεγαλύτερο θύμα δὲν εἶναι οἱ ἴδιοι οἱ σύζυγοι ἀλλὰ τὸ παιδί. Τὸ παιδὶ εἶναι ὁ καρπὸς τῆς ἀγάπης τῶν γονιῶν καὶ αὐτὴ τὴν ἀγάπη πρέπει νὰ εἰσπνέει ἀπὸ τὴ σύλληψή του μέχρι νὰ δημιουργήσει τὴ δική του οἰκογένεια. Ἡ στοργὴ ποὺ θὰ εἰσπράξει ἀπὸ τοὺς γονεῖς του εἶναι ἡ μεγαλύτερη κληρονομιὰ γιὰ ὅλη του τὴ ζωή, ὅσα ὑλικὰ ἀγαθὰ καὶ ἂν τοῦ προσφέρουν, ἂν δὲν τραφεῖ μὲ τὴν ἀγάπη ποὺ πρέπει νὰ ἔχουν μεταξύ τους οἱ γονεῖς, θὰ μένει πάντοτε πνευματικὰ καχεκτικό.

   Συμπερασματικά, ἡ ζωὴ τοῦ ἔγγαμου χριστιανοῦ ὀφείλει νὰ εἶναι ἀσκητικὴ κατὰ τὸ μέτρο τῶν δυνάμεών του, δηλαδὴ νὰ χαρακτηρίζεται ἀπὸ ἀγωνιστικὸ φρόνημα κατὰ τῶν παθῶν, συνεργούσης τῆς Χάριτος τοῦ Θεοῦ. Μπορεῖ στοὺς περισσότερους σημερινοὺς Ὀρθόδοξους Χριστιανοὺς αὐτὰ νὰ φαίνονται ἀπραγματοποίητα, οὐτοπικὰ, ἀλλὰ εἶναι καὶ ἐφικτὰ καὶ πραγματοποιήσιμα.

Ἐὰν μᾶς φαίνονται ἔτσι εἶναι γιατὶ πάψαμε νὰ εἴμαστε ἐνεργὰ μέλη τῆς Ἐκκλησίας, δὲν γνωρίζουμε ὅτι εἴμαστε ἄρρωστοι ψυχικὰ, μὲ τὴν ἔννοια τῶν παθῶν, καὶ συνεπῶς δὲν νιώθουμε τὴν ἀνάγκη νὰ θεραπευθοῦμε καὶ νὰ ζήσουμε πνευματικά, καθὼς ἐπίσης ἀγνοοῦμε καὶ τὸ νόημα καὶ τὸ σκοπὸ τοῦ γάμου, ποὺ εἶναι νὰ μποῦμε στὴ βασιλεία τοῦ Θεοῦ, δηλαδὴ μέσα στὴ χάρη τοῦ Θεοῦ ἀπὸ αὐτὴ τὴ ζωή.
Ἔτσι ἔχοντας τὴ φιλαυτία μας, ὅταν παντρευτοῦμε φροντίζουμε πῶς νὰ ἱκανοποιήσουμε τὰ σαρκικά μας θελήματα, τὴ φιληδονία, τὴ φιλοδοξία καὶ τὴν ἀπληστία μας, πῶς δηλαδὴ νὰ ἱκανοποιήσουμε τὸν ἐγωισμό μας χρησιμοποιώντας τὸ σύντροφό μας γιὰ τοὺς σκοποὺς αὐτούς. Ἡ ἀγάπη μας ἑπομένως εἶναι μιὰ ἐγωιστικὴ ἐπιδίωξις, μιὰ προσπάθεια νὰ ἱκανοποιήσουμε τὰ πάθη μας, γιὰ νὰ ζήσουμετὴ ζωή μας μὲ ὅσο τὸ δυνατὸν λιγώτερο πόνο, λιγώτερη κούραση, λιγώτερη ταλαιπωρία καὶ μὲ ὅσο τὸ δυνατὸν περισσότερη ὑλικὴ καὶ ψυχολογικὴ ἐξασφάλιση. Κέντρο τῆς ζωῆς μας ἑπομένως γίνεται ὁ ἐαυτός μας καὶ ὄχι ὁ ἄλλος.

Ἄρα, ὁ ἐκκλησιαστικὸς γάμος εἶναι μιὰ ὁδός, ἕνα μέσο ἀθλήσεως καὶ ἁγιασμοῦ, ἀλλὰ ὑπὸ προϋποθέσεις, ἡ δὲ μετάνοια συνιστᾶ τὸ κλειδὶ τῆς ἐπιτυχίας του· εἶναι δὲ ἡ μετάνοια δῶρο Θεοῦ καὶ αὐτὴ θὰ ὑποδείξει στὸν ἔγγαμο τὸ πῶς νὰ χειριστεῖ τὸ γάμο του ὥστε νὰ φθάσει στὸν ἁγιασμό. Αὐτὸ εὐχόμεθα ὁλόψυχα σὲ ὅλους, ὥστε νὰ πραγματοποιηθεῖ στὴ ζωή σας τὸ «μακάριος ὅποιος ἀγάπησε ἄνθρωπο πάνω ἀπὸ τὴ δική του ψυχή· μακαριώτερος ὅποιος βρῆκε τὴν ἀδελφὴ ψυχὴ καὶ
ἀγάπησε αὐτήν· μακαριώτατος δὲ ὅποιος μετ᾿ αὐτῆς ζεῖ μὲ μετάνοια σ᾿ ὅλη του τὴ ζωή».

Ἡ μνήμη τῶν ἁγίων Ἀκύλα καὶ Πρισκίλλης τελεῖται στὶς 13 Φεβρουαρίου.
Ἀπολυτίκιον. Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.

Χριστὸν ἀγαπήσαντες καὶ φωτισθέντες τὸν νοῦν, τὴ πίστει ἐνούμενοι καὶ συζυγία σεμνή, Ἀκύλας καὶ Πρισκίλλα ἤσαν μὲν προεστῶτες ἐκκλησίας κατ’ οἶκον, Παύλου δὲ τοῦ φωστῆρος συνεργοὶ καὶ προστᾶται. Διὸ αὐτοὺς τιμήσωμεν καὶ μιμησώμεθα.

 

Ἐπιλογὴ καὶ ἐπιμέλεια κειμένου: Πρωτοπρ. Σάββας Γεωργιάδης
Φεβρουάριος 2024